به گزارش پایگاه اطلاع رسانی خبرقم (قم‌نا)، به عنوان یک خبرنگار بارها و بارها از کارخانه های مختلف بازدید کرده بودم اما تا به حال به شهرک صنعتی محمودآباد قم نرفته بودم. تور رسانه ای خبرنگاران فرصتی شد تا به چند کارخانه در شهرک صنعتی محمود آباد سری بزنیم.

شهرک صنعتی محمودآباد به عنوان یکی ازفعالترین شهرک‌های صنعتی استان قم با وسعتی بالغ بر ۷۰۰هکتار در بخش قمرود و در مجاورت اتوبان وجاده ترانزیتی (جاده قدیم) قم–تهران واقع شده است. استقرار این شهرک درمنطقه کمتر توسعه یافته کشور از یک سو و خارج بودن از محدوده ۱۲۰ کیلومتری تهران از سوی دیگر موجب برخورداری واحدهای تولیدی مستقر در شهرک صنعتی از معافیت ۱۰ ساله مالیات بر درآمد (مالیات با نرخ صفر درصد) گردیده است.

لوازم خانگی، قطعات خودرو، نفت و فرآورده های نفتی، صنایع شیمیایی و پتروشیمی، ذوب آهن و فولاد، ریختگری، صنایع سلولزی و نساجی، صنایع سنگ ساختمانی و مصنوعات سنگی، مصالح ساختمانی و کانی های غیر فلزی از واحدهای مستقر در این شهرک به شمار می آیند.

این شهرک چهارمین شهرک صنعتی قم محسوب می‌شود. نیروی کار شهرک بالغ بر سه هزار تن است و در مرحله اول و دوم ۱۷۵ فقره قرارداد با سرمایه گذاران منعقد و ۳۰۴ هکتار آن نیز واگذار شده است.

بازدید از کارخانه پاکشوما

اولین واحد کارخانه پاکشوما بود. تا به حال به کارخانه پاکشوما نرفته بودم و اطلاعات چندانی از این کارخانه نداشتم.

در ابتدای ورود به تک تک خبرنگاران هندزفری بلوتوثی داده شد که هنگام مصاحبه و بازدید از خط تولید، صدای مدیر کارخانه به خوبی به گوش ما برسد و در هیاهو و سرو صدای کارخانه دچار مشکل نشویم. برایم جالب بود که حضور آن روز ما در کارخانه با بازدید نمایندگان فروش استان‌های کشور مصادف بود.

به گفته جلالی معاون پاکشوما این کارخانه در سال ۵۴ تاسیس شده است که با شرکت زیرووات و کندی ایتالیا و در آسیا با کمپانی مدیا همکاری می‌کند. در سال ۹۳  کارخانه از کمال آباد کرج به قم در زمینی به وسعت ۲۰۰هکتار در شهرک صنعتی محمودآباد منتقل و مستقر شده است و از چهار سال قبل بومی‌سازی تولیدات و قطعات  آن آغاز شده است و هم اکنون هزار و ۴۰۰ نیروی انسانی به صورت مستقیم مشغول فعالیت هستند.

در طول بازدید از کارخانه نظری مدیر عامل کارخانه خط تولید را با تمام جزئیات به ما معرفی می‌کرد. چیزی که در طول بازدید از خط تولید بیش از همه نظر من را به خود جلب می‌کرد این بود که خانم‌ها و آقایان مسن با وجود سن بالا فعالیت بسیار سنگین انجام می‌دادند. کسانی که در این سن فقط باید استراحت کنند خود را اینگونه به زحمت می‌انداختند که نان حلال به خانه ببرند. چه بسا که چند تن از این بانوان سرپرست خانواده بودند و چاره‌ای جز کار کردن نداشتند.

نظری در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران در مورد انتظارش از مسئولان گفت: ما از نظر تولید لوازم خانگی با کیفیت، توان این را داریم که نیاز کشور را تامین کنیم به طوری که نیازی به واردات نباشد به شرط اینکه مسئولان قول دهند که واردات را مدیریت کنند و اجازه ورود کالای مشابه را ندهند.

خط تولید بسیارعالی و بی نقص بود. تمام قسمت ها جالب بودند اما قسمت جذاب از نظر من، قسمت تست آب ریزی بر روی ماشین لباسشویی بود که در این قسمت از چند جهت بر روی ماشین آب ریخته می‌شود تا اگر اتصالی در سیم ها وجود دارد عیب‌یابی و برطرف شود.

یکی از مدیران فروش گفت: صداقتی که مدیران پاکشوما دارند باعث شده است که ما این کارخانه را به نمونه خارجی آن ترجیح دهیم. دیگری گفت: خوشبختانه این شرکت از آزمایش‌ها سربلند بیرون آمده است به همین علت ما این کارخانه را به مشابه خارجی آن ترجیح می‌دهیم.

پس از بازدید از کارخانه هندزفری ها را تحویل داده و با وسیله ایاب و ذهاب به کارخانه ذوب فولاد رفتیم. همان ابتدا آهن قراضه هایی که گوشه حیات ریخته شده بود توجه هر مخاطبی را به خود جلب می‌کرد که به گفته مسعود رضایی معاون مدیرعامل کارخانه میلیاردها تومان ارزش داشت.

بازدید از کارخانه ذوب فولاد

محمود باختر مدیرعامل کارخانه برایمان توضیح داد: دراین کارخانه ۳۰۰ فرصت شغلی ایجاد شده است و سالانه ۴هزارتن فولاد تولید می‌شود که به خارج صادر شده و به جای آن ماشین‌آلات مورد نیاز وارد می‌شود.

وی عنوان کرد: باعث افتخار ما است که در شرایط تحریم کنونی، بخشی از قطعات مورد نیاز ساخته درست خودمان است. به عنوان مثال سنگ روی کوره که قبلا با قیمت ۸۰ میلیون تومان از چین خریداری می‌شد، اکنون با قیمت ۱۰میلیون تومان و توسط بخش فنی کارخانه تولید شده است.

بخش ذوب در عین تماشایی بودن بسیار خطرناک بود. دود غلیظ سیاه رنگی حاصل از ذوب در ارتفاع وجود داشت که بخشی ازآن در سقف سوله رسوب کرده و برای تولید رنگ سیاه از آن استفاده می شود که از آلودگی محیط زیست هم جلو گیری می‌کند. ۶ تن فولاد مذاب در دمای ۱۷۶۰ درجه سانتی‌گراد در حین ذوب شدن بود که توسط دستگاه‌های مکانیزه به بخش ریخته‌گری منتقل می‌شد.

یک پالت حاوی مواد مذاب معلق بین آسمان و زمین در حرکت بود که اگر پالت به همراه ۶ تن آهن مذاب سقوط کند فاجعه‌ای جبران ناپذیر رخ می‌دهد به طوری که در شعاع ۴۰۰ متری اینجا احدی زنده نمی‌ماند.

از آن وحشتناک تر این بود که کارخانه آمبولانس و آتشنشانی مستقر در محل را نداشت و اگر حادثه‌ای برای یکی از کارکنان این بخش پیش بیاید، آمبولانس باید مسافت بسیار طولانی را طی کند تا به کارخانه برسد. که تا آن لحظه هم معلوم نیست کارگر بخت برگشته زنده بماند یا جان خود را از دست بدهد. درواقع این یک درد مشترک بزرگ است که همه شرک‌های صنعتی قم به آن مبتلا هستند و متاسفانه این مساله ناشی از ضعف زیرساخت‌ها و مدیریت شهرک‌های صنعتی قم است.

در حیرت هستم که کارکنان چگونه جان خود را بر کف میگیرند و  در چنین مکان خطرناکی فعالیت می‌کنند؟ مکانی که اگر فقط برای چند لحظه حواست پرت شود و به درون کوره سقوط کنی هیچ گوشت و استخوانی از تنت باقی نخواهد ماند. به شخصه جرات کار کردن در چنین مکان خوف ناکی را ندارم. نکته تاسف برانگیز مساله این است که با وجود خطر و مشقت بسیار، این شغل جزء مشاغل پر خطر محسوب نمی‌شود!

عباسی یکی از کارگران ذوب آهن گفت: ما خوشبختانه بیمه تکمیلی داریم و آموزش‌های لازم را در خصوص ایمنی گذرانده‌ایم ولی مشکل ما قانون است که شغل ما با همه سختی‌هایی که دارد جزء رسته شغل‌های زیان‌آور نیست و به ما به عنوان یک کارگر ساده نگاه می‌کنند.

بعد ازآن به بخش مدیریت رفتیم وعلاوه بر پذیرایی، پای توضیحات مدیر عامل نشستیم. مایه افتخار ما است که صنعتگران در چنین اوضاع بد اقتصادی بر تحریم‌ها غلبه کرده و تلاش می‌کنند تا در برابر جنگ نرمی که دشمنان ایران به راه انداخته‌اند سربلند بیرون بیایند.

بازدید از کارخانه آجر نسوز

سومین و آخرین کارخانه‌ای که برای بازدید رفتیم کارخانه آجرنمای نسوز آذرخش بود که مدیریت اجرایی آن را شاهپور رستم صولت برعهده داشت. نخستین مطلبی که در ابتدا چشم را خیره می‌کرد این بود که دستگاه با چینش بسیار منظم آجرهای نسوز را دسته بندی کرده و در کنار هم و با دقتی وصف نششدنی چنان کنار هم می‌چیند که شاید نیروی انسانی نتواند چنین دقت و ظرافتی را در کار از خود نشان بدهد.

این کارخانه یکی از ۴ کارخانه گروه بین‌الملی تولید آجر نسوز در خاورمیانه بود که تولیدات آن به ۵ قاره دنیا صادر می‌شود. این آجرهای تولیدی در تمام اقلیم‌های آب و هوایی اعم از سرد، گرم‌ و مرطوب ، در برابر باران‌های اسیدی، طوفان‌های شنی، آفتاب، اشعه خورشید، دمای کویر و تغییرات ناگهانی دما در شب و روز سازگار و مقاوم هستند.

مدیر اجرایی گفت: در این واحد ۸۰ نفر به طور مستقیم فعال هستند. در این کارخانه تمام اتوماتیک، خاک‌ها از شهرهای دیگر به قم آورده شده و پس از طی مراحل مختلف به آجر نمای نسوز تبدیل می‌شوند. خوشبختانه در این کارخانه مشکل چندانی در زمینه صادرات وجود ندارد اما شرایط کنونی و تحریم‌ها مانند سایر بخش‌ها در خرید پاره‌ای از قطعات اثرات خودش را گذاشته است.

بازدید از کلینیک صنعت بسیج مهندسین

پس از اتمام بازدید از کارخانه‌ها به مرکز شهر بازگشتیم و کلینیک صنعت سپاه قم آخرین مکان بازدید خبرنگاران قم بود. این کلینیک در سال ۹۷ توسط سپاه پاسداران جهت رفع مشکل صنعتگران قم ایجاد شد بود تا مشکلات صنعتگران قم را برطرف کند.

حسین نیکوکلام مسئول بسیج مهندسین صنعت استان قم گفت: بر اساس تفاهم‌نامه میان سازمان صنعت، معدن و تجارت با بسیج مهندسین، یاری‌رسانی به واحدهای صنعتی بدون دریافت هزینه و به صورت رایگان انجام می‌شود.

وی عنوان کرد: بیش از ۷۰ درصد مشکلات بخش صنعتی در ایران در زمینه بازاریابی و فروش کالا به دلایل مختلف مانند افزایش قیمت دلار است.

احمد جندقی دبیر این کلینیک با اشاره به عارضه یابی ۷۳ واحد صنعتی در استان خاطرنشان کرد: تا کنون ۴۰۰ کارخانه مورد ارزیابی قرار گرفته است که ۲۳۲ واحد مشکلات خود را در سایت بهین‌یاب ثبت کرده‌اند.

وی واردات بی‌رویه و تحریم‌ها را از دیگر مشکلات صنعتگران در سال‌های رونق و جهش تولید عنوان کرد و افزود: با توجه به فرمایشات رهبر فرزانه دراین سال‌ها که جنگ اقتصادی محسوب می‌شود وظیفه مهندسین سپاه و بسیج رفع مشکلات دست و پاگیر تولیدکنندگان است تا از جهش تولید باز نمانند. به همین علت ما در این کلینیک از ارگان‌های مختلف نماینده داریم تا بتوانم در رفع مشکلات واحدهای تولیدی موثر باشیم.

به شخصه از ظرفیت‌های اقتصادی و صنعتی  شهرک‌های صنعتی قم اطلاعات بسیار کمی داشتم که خوشبختانه در این بازدید با درصد کمی از آن‌ها به صورت مختصر آشنا شدم. در استان قم بیش از هفت شهرک صنعتی وجود دارد که تولیدکنندگان و صنعتگران در بخش واگذاری و تامین زیرساخت‌ها، با مشکلات بسیار زیادی مواجهه هستند.

نمی‌دانم اطلاعات کم خبرنگاران از ظرفیت‌های استان خود، نشان از قصور اصحاب رسانه دارد یا کم کاری مسئوولان مربوطه که ظرفیت‌های استان را آن طور که باید و شاید معرفی نمی‌کنند و در تحقق گسترش آن کوتاهی می‌کنند. در هر صورت به دنبال مقصر بودن دردی را دوا نمی‌کند. کوتاهی از اصحاب رسانه باشد یا از سوء مدیریت واردات و ضعف زیرساخت‌ها، تفاوت چندانی ندارد. باید به دنبال راه حل مناسب باشیم تا با آشنایی بیشتر و صمیمیت مدیران صنایع با اصحاب رسانه، مشکلات صنعتگران و واردکنندگان به حداقل برسد و با توکل بر خداوند و عزمی راسخ، در تولید بومی، واردات و صادرات مانند هر سال پیشگام باشیم.

گزارش: معصومه الماسی