به گزارش پایگاه اطلاع رسانی خبرقم (قم‌نا)، بارش نزولات جوی طی یک سال اخیر باعث کاهش چشمگیر ظرفیت سدهای تامین کننده آب استان قم شده و نگرانی‌ کارشناسان و بسیاری از شهروندان را در پی داشته است. کم‌آبی البته مختص به قم نیست و آمارها منتشر شده حاکی از آن است که بیشتر استانهای کشور با این معضل دست و پنجه نرم می‌کنند.

به گفته رضا محمدی، مدیر دفتر حفاظت و بهره برداری از آب شرکت آب منطقه‌ای استان قم، متوسط بارش در کشور حدود ۲۵۰ میلی‌متر و در دنیا ۷۵۰ میلی‌متر است در حالی که این میزان در استان قم  کمتر از ۱۶۰ میلی متر و بسیار پایین‌تر از متوسط کشور و دنیا است.

علی‌جان صادق‌پور، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان قم نیز در گفت‌وگو با قم‌نا اظهار داشت: “خشکسالی سال جاری و کاهش نزولات جوی و افزایش ۲ تا ۳ درجه‌ای دمای هوا در سال جاری نسبت به سال قبل، تأثیر زیادی در کمیت و کیفیت منابع آب زیرزمینی شهر و روستاهای استان به خصوص روستاهای بخش خلجستان و شهر دستجرد داشته است. به طوری که تا ۵۰ درصد کاهش نزولات جوی و در پی آن کاهش منابع آبی بخش را شاهد هستیم.”

نقش واحدهای فولاد و چدن سلفچگان در افزایش تنش آبی

اگرچه مقصر اصلی کم‌آبی متوجه نزولات جوی است؛ با این حال در این بین نمی‌توان نقش سیاست‌های نابخردانه در ساخت افسارگسیخته سدها و ایجاد صنایع آب‌بر در مناطق «ممنوعه» و «ممنوعه بحرانی» از نظر ممنوعیت برداشت از آبخوان‌ها را نادیده گرفت. سیاست‌هایی که به وقت خشک‌سالی و کم‌آبی، تاثیر آن بر روند زندگی مردم محسوس می‌شود.

در همین خصوص سیدرضا مشکینی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قم در گفت‌وگویی به فعالیت واحدهای صنعتی فولاد و چدن در منطقه سلفچگان اشاره کرده و گفت: “با توجه به بحران کم آبی در استان فعالیت واحدهای فولاد و چدن در چنین منطقه‌ای، استان را با بحران و تنش روبه‌رو کرده و این امر غیر قابل قبول است.”

وضعیت سدهای تامین کننده آب قم بحرانی است

با همه این تفاصیل آن چه که این نگرانی را دوچندان می‌کند، ادامه کاهش بارش‌ها در کشور و محدوده استان قم است. بر اساس آخرین آمارهای تهیه شده در هفته جاری، ظرفیت سد کوچری و سد پانزده خرداد به عنوان دو سد مهم و اصلی تامین‌کننده آب مورد نیاز قم، به ترتیب ۴۳ درصد و ۱۴ درصد نسبت به مدت مشابه سال پیش کم شده است.

سد کبار نیز که در حدود بیست کیلومتری شهر قم قرار دارد و با قدمتی هفتصد ساله نقش مهمی در کشاورزی منطقه داشته است؛ در این روزهای پاییزی ذخایر آب آن به طور کامل خشک شده است.

تالاب‌های استان قم نیز از این قاعده مستثنی نشدند و تالاب مره که چندی قبل بیش از ده هزار هکتار وسعت داشت و زیست بوم بزرگی از گیاهان و پرندگان محسوب می‌شد، امروزه به سبب کاهش آب‌های ورودی به آن دچار خشکسالی شده و بدون توجه جدی به آن، رفته رفته رو به نابودی می‌رود. به گفته فعالان محیط زیست آب‌گیری سد بالاخانلو در استان قزوین موجب مرگ کامل این تالاب خواهد شد.

روی هم رفته عبور از این شرایط علاوه اصلاح سیاست‌های نادرست در سطح کلان، همراهی مردم و کاهش حجم مصرف آب در بخش‌های مختلف را می‌طلبد و مشارکت همه اقشار در این زمینه یک ضرورت است.