چکیده

در این مقاله نخست با روش استدلال منطقی، مدلی چهارگانه از انواع ممکن مطالعه رابطه معماری مسکونی با اسلام ارائه شده است. این مدل ­ها عبارتند از: پژوهش بر مبنای اولویت انسان، پژوهش مبتنی بر اولویت مسکن، پژوهش بر مبنای اولویت اسلام در دو دسته انسان­محور و محیط­محور. سپس ادبیات موضوع در هر روش و منابع اصلی آن و نیز چارچوب کلی نظری چنین رویکردی به بحث گذاشته و در جدولی تفصیلی جمع ­بندی شده است. پس از آن به صورت نمونه موردی، پژوهش ­های معاصر بر روی موضوع زنان مسلمان و فضای مسکونی، بررسی و پس از دسته ­بندی روش­شناسانه از آن ها در سه حوزه مکان فرهنگی، مکان ­سازی فرهنگی و مکان­ سازیِ مکان فرهنگی، به محتوای تحلیلی هر روش پرداخته شده است. سرانجام نتیجه ­گیری شده که تحقیقاتی که مبدأ ورود خود به بحث را ویژگی­های انسان، انتخاب می­ کنند، از منظر تطبیق با دو حوزه بحث (اسلام و معماری مسکن)، قابلیت ­های نظری بهتری را دارند 

کلیدواژگان: اسلام؛ انسان؛ مسکن؛ زنان؛ گونه‌شناسی پژوهش؛ مکان فرهنگی

نویسنده:

مسعود ناری قمی: دکتری معماری دانشگاه تهران (پردیس هنرهای زیبا) و مدرس دانشکده معماری و هنر دانشگاه کاشان و استادیار دانشگاه فنّی و حرفه‌ای

فصلنامه روش شناسی علوم انسانی – دوره ۲۲، شماره ۸۹ (ویژه نامه شهرسازی)، زمستان ۱۳۹۵.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.