به گزارش قم نا ، روزهای آخر دی ماه هر سال به نام هوای پاک نام‌گذاری شده است. هفته‌ای برای بازخوانی کردن چالش‌های زیست محیطی و اجتماعی که این روزها نفس کشیدن را در شهرها سخت کرده است و مسئله ریزگردها مهم‌ترین چالش در این زمینه است.

نگاهی به علل و چگونگی آلودگی هوا در قم نشان می‌دهد، مسئله ریزگردها مهم‌ترین چالش در این زمینه است. مسئله‌ای که نام قم را در فهرست شهرهای آلوده کشور مطرح می‌کند.

رئیس کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر قم در این زمینه با اشاره به اینکه ریزگردها اثر تخریبی آلاینده‌های فسیلی را هم تشدید می‌کند ابراز داشت: کانون‌های عمده تولید ریزگرد در شرق و غرب شهر قم قرار دارند که به دلیل تأمین نشدن حقابه‌های زیستی هر روز خطرناک‌تر می‌شوند.

حسن بختیاری با اشاره به اینکه دستگاه‌های مسئول در شهر و استان باید حساسیت بیشتری نسبت به این مسئله داشته باشند، گفت: نباید آنقدر در این زمینه تعلل کرد تا بحران آلودگی هوا به شرایط شهرهایی مانند تهران و اصفهان برسد.

مهم‌ترین چالش در گسترش خشکی در دشت‌های استان قم که موجب تولد ریزگردها می‌شود، مسئله تأمین نشدن حقابه‌های زیستی است که با توجه به قرار داشتن شهر قم در انتهای حوضه آبریز، به نظر چالش بزرگی می آید.

پاس‌کاری یک وظیفه میان مسئولان

یکی از راه‌های کنترل آلایندگی‌های هوا ایجاد کمربند سبز در شهرها است. کمربندی که مانع ورود ریزگردها و آلودگی‌ها همراه با باد می‌شود.

به عقیده رئیس کمیته زیست محیطی شورای اسلامی شهر قم ایجاد این کمربند مغفول واقع شده و در واقع هر نهاد آن را به دیگری می‌سپارد.

وی در این زمینه افزود: به این دلیل که کمربند سبز شهرها خارج از محدوده خدمات شهری به وجود می‌آید شاید در نگاه اول شهرداری در این زمینه وظیفه‌ای نداشته باشد اما وجود این نیاز در شهر لزوم توجه شهرداری به آن را روشن می‌کند.

دغدغه جدی وجود ندارد

نائب رئیس شورای اسلامی شهر قم با بیان اینکه دغدغه ایجاد کمربند سبز شهر قم در شهرداری و شورای شهر به صورت جدی وجود ندارد، ادامه داد: مجموعه مدیریت شهری نمی‌تواند نسبت به چنین موضوعی که به طور مستقیم با سلامت شهروندان در ارتباط است، بی تفاوت باشد یا به راحتی بگوید وظیفه‌ای نداریم.

وی با اشاره به اثرات وجود کمربند سبز در شهرها گفت: ایجاد این کمربند سبز در موضوعاتی مانند مدیریت منابع آبی و کاهش دمای هوا هم مؤثر خواهد بود.

تعیین حریم شهر به وسیله احداث کمربند سبز موضوع دیگری بود که بختیاری به آن اشاره کرد. مسئله‌ای که می‌تواند دلیل دیگری برای لزوم توجه مدیریت شهری به این مقوله باشد.

وی با اشاره به اینکه این تعیین حریم موجب جلوگیری از ساخت‌وسازهای غیر استاندارد می‌شود، گفت: باید از تجربه دیگر کشورها در این زمینه استفاده کرد که متأسفانه در این مسئله غفلت شده و این غفلت ادامه دارد.

بی توجهی به مرگ درختان

رئیس کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر قم با اشاره به افزایش میانگین دما در شهر قم در سال‌های اخیر ابراز داشت: بخشی از این افزایش دما به دلیل از بین رفتن ۱۸ هزار هکتار باغی است که در سه دهه اخیر از بین رفته است.

وی به استمرار بی توجهی به حفظ درختان درون شهر اشاره کرد و افزود: فرهنگ زیست محیطی میان مدیران، خواص و توده‌های مردم در شهر ما ضعیف است. الآن هم هر جا احساس می‌کنیم که درختی مزاحم یک طرح عمرانی است به سرعت آن درخت را می‌اندازیم درحالی که در شهری مانند قم انرژی و قوت و زمان بسیاری لازم است تا یک درخت به آن مرحله برسد.

کاری مهم اما بی متولی

احمد عفتان، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قم هم در پاسخ به این سؤال که ایجاد کمربند سبز مسئولیت کدام نهاد است، می‌گوید فعالیتی به عنوان ایجاد کمربند سبز برای هیچ نهادی تعریف نشده است.

وی با اشاره به اینکه منابع طبیعی، شهرداری و جهاد کشاورزی در گذشته فعالیت‌هایی برای ایجاد کمربند سبز شهر قم پیش گرفته‌اند، ابراز داشت: این تلاش‌ها از سال ۷۶ شروع شده اما تا کنون تنها ۳۰ درصد فضایی که در این زمینه نیاز داریم، تأمین شده است.

به گفته عفتان، اداره‌کل منابع طبیعی در جنوب و جنوب غربی شهر قم که اراضی ملی وجود داشته اقدام به ایجاد بوستان‌هایی مانند غدیر و علوی کرده تا بخشی از این مشکل برطرف شود. جهاد کشاورزی و شهرداری هم در میدان ولیعصر تا سه راه خرمشهر زیرساخت‌هایی برای ایجاد کمربند سبز ایجاد کرده‌اند.

وی افزود: برای ایجاد حائل میان بیابان‌های کوه نمک و شهر قم هم یک سری گیاهان بیابانی در این منطقه در مساحت ۲ هزار و ۲۰۰ هکتار کشت شده است. شهرداری هم در شمال و شمال شرق قم اقداماتی انجام داده است.

احداث بوستان بزرگ ثامن‌الائمه(ع) موضوع دیگری بود که مدیرکل منابع طبیعی به آن اشاره کرد. این بوستان به مساحت ۴۳۵ هکتار در مرحله ایجاد زیرساخت است.

آنطور که عفتان می‌گوید، مشکل عمده در منطقه شرق قم یعنی جمکران و کاشان است که باد از این سمت ذرات ریز بسیاری را با خود جابجا می‌کند. شکل‌گیری کمربند سبز در این منطقه هم کار آسانی نیست چرا که زمین‌ها مالک دارند و برای تشکیل این کمربند باید آنها را از صاحبانشان تملک کرد.

وی از طرح جدید اداره‌کل راه و شهرسازی برای تغییر کاربری این زمین‌ها خبر می‌دهد تا کوره‌های آجرپزی تبدیل به فضاهای اقامتی و فضای سبز شده و سرعت باد را کاهش دهند.

اهمیت حفظ محیط زیست بی شک مسئله‌ای بزرگ است که اگر امروز از آن غفلت شود، در آینده شاید به روزی برسیم که مانند شهرهایی از قبیل تهران، تنها راه برای مدیریت وضعیت بحرانی، تعطیل کردن فعالیت‌ها یا نشستن به انتظار باد و باران باشد.

منبع : مهر