به گزارش پایگاه خبری قم نا ، «فرهنگ‌شهر» نامی بود که مدیرکل سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم برای شهر کریمه اهل بیت(س) بکار برد و این اصطلاح به تدریج در میان اصحاب هنر و فرهنگ فراگیر شد تا جایی که یادداشت‌ها و مقالاتی را در همین باب به رشته تحریر درآوردند و سخن‌ها در ضرورت اختصاص بودجه‌های فرهنگی بیشتر به فرهنگ‌‌شهر قم سر دادند اما این امر هنوز در پیچ و تاب لوایح و طرح‌ها و همچنین مصوبات شورا و مدیران شهرداری مانده و در خم نخستین کوچه به سر می‌برد.

هیچ کس منکر این حقیقت نیست که قم امروز به پایتخت جهان تشیع تبدیل شده و از اقصی نقاط عالم، زائران و طلابی به این شهر می‌آیند تا هم زیارتی از حرم بانوی نور و کرامت داشته باشند و هم در صورت امکان، رحل اقامت گزینند و چند سالی در این شهر به تحصیل علوم دینی بپردازند چه اینکه بر اساس آمارهای موجود و از زبان مدیران حوزه علمیه و جامعهالمصطفی العالمیه، هم اکنون طلاب بیش از ۱۰۰ کشور جهان در قم مشغول تحصیل در سطوح مختلف حوزوی هستند و این افراد به یقین سفیران فرهنگی ایران در کشورهای خود هم خواهند بود.

آنچه در این بین بیش از همه چیز به چشم می‌آید، ضرورت فعالیت‌های فرهنگی نه از باب آنچه اداره ارشاد، حوزه علمیه یا دیگر نهادهای فرهنگی انجام می‌دهند بلکه از نظر اقداماتی است که در حوزه مدیریت شهر می‌گنجند، فرهنگ شهروندی، تبلیغات فرهنگی یا متناسب با شأن و جایگاه قم، فعالیت‌های فرهنگی ویژه اقشار مختلف به ویژه جوانان و بانوان و چندین و چند مثال دیگر که همگی در حیطه کاری شهرداری و شورای شهر هستند و البته دارای پیوندی ناگسستنی با دیگر اجزای فرهنگی شهر؛ به عبارتی آنچه موجب می‌شود قم شهری فرهنگی به تمام معنا به نظر آید، تعامل سازنده میان همه بخش‌هایی است که به نوعی متولی فرهنگ در شکل‌های مختلف آن هستند و در این بین شهرداری هم جزئی از این زنجیره محسوب می‌شود.

آنچه در حوزه فرهنگ و در قالب فعالیت‌های فرهنگی مدیریت شهری نمود پیدا می‌کند دارای دو بخش است، نخست مجموعه وظایف و تکالیفی که بر عهده سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری گذاشته می‌شود و دیگری پیوست‌های فرهنگی و اقداماتی که در حوزه فرهنگ اما توسط سایر بخش‌ها، مانند روابط عمومی، معاونت شهرسازی و امور زیربنایی و پروژه‌های عمرانی سامان‌دهی می‌شوند.

با وجود اینکه سخن از فرهنگی بودن قم بارها و بارها به میان آمده و تکراری شده اما با این همه بودجه فرهنگی اختصاص یافته در بودجه سال جاری شهرداری قم تنها حدود ۴ میلیارد تومان بود که جمیع کارشناسان و اعضای کمیسیون فرهنگی شورای شهر قم اذعان به کم بودن آن داشته و دارند.

مجموعه فعالیت‌های سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری هم در سال گذشته در قالب‌های گوناگون و در اخبار مختلف گویای این حقیقت است که بودجه‌ اختصاصی به هیچ وجه متناسب با جایگاه و نیازهای قم نیست چه اینکه حتی اگر به سرانه فرهنگی قم با توجه به جمعیت موجود هم نگاهی بیندازیم رقمی ناچیز را می‌بینیم که گویی جز با فعالیت‌های صورت گرفته، راهی برای هزینه‌کرد آن وجود نداشته است و اقدامی بزرگ و تاثیرگذار در بازه‌ای بلندمدت از نظر زمانی را نمی‌توانسته رقم بزند.

در این زمینه با برخی از شهروندان به گفت‌وگو نشستیم تا نظرات آنها را در مورد فعالیت‌های فرهنگی شهرداری خاصه آن دسته از اقدامات که مربوط به سازمان فرهنگی ورزشی می‌شوند جویا شویم؛ البته در این بین افرادی بودند که به هیچ وجه از فعالیت‌های فرهنگی اطلاعی نداشتند و در مقابل گروهی هم باب انتقاد را باز کردند و این امر گویای اطلاع نسبی یا کامل آنها از مجموعه اقدامات فرهنگی شهرداری بود.

حسین امینی که ساکن منطقه دو شهری قم است به این سئوال ما که میزان فعالیت‌های فرهنگی طی سال جاری را چگونه ارزیابی می‌کند می‌گوید: «بخش مهمی از فعالیت‌ها مناسبتی بودند، بخشی دیگر هم مربوط به نقاط خاصی از شهر می‌شدند و در مجموع ایرادی که می‌توانم بگیرم این است که برنامه‌ای مدون برای توزیع مناسب این برنامه‌ها در طول سال وجود نداشته و ندارد؛ برگزاری نمایشگاه‌هایی به مناسبت ماه رمضان یا دهه‌های مختلف یا جنگ‌های شادی و تفریحی ویژه خانواده‌ها از جمله این برنامه‌ها هستند که هرچند جای تقدیر و تشکر دارد اما به نظرم مقطعی و بدون تاثیرگذاری بلند مدت بوده و اگر بودجه بیشتر یا چارچوبی مناسب‌تر برای آنها در نظر گرفته شود تاثیرگذاری افزون‌تری هم خواهند داشت».

مهدی پورمهدی دیگر شهروندی است که در مورد بودجه‌های فرهنگی به ابراز نظرات خود می‌پردازد و می‌گوید: «بارها در اخبار خوانده‌ام که اعضای شورا یا برخی مسئولان و کارشناسان فرهنگی بودجه اختصاص یافته به حوزه فرهنگ در قم را ناکافی دانسته‌اند و اعتراض کرده‌اند ولی سوال من اینجاست که اگر بودجه کافی هم برای قم تخصیص داده شود، چه برنامه‌ای برای استفاده بهینه از آن داریم؟ اصلا چرا ابتدا یک سند کلی و یک چشم‌انداز کامل و جامع برای فعالیت‌های فرهنگی تدوین و منتشر نمی‌کنند تا بتوان بر اساس آن به مطالبه‌گری پرداخت؟»

این سخنان و خواسته‌های شهروندان را با حجت‌الاسلام سعید روحانی رئیس کمیسیون فرهنگی اجتماعی شورای شهر در میان گذاشتیم و از او در مورد روند بودجه‌ریزی فرهنگی و میزان توجه به دغدغه‌های این کمیسیون در اختصاص بودجه فرهنگی سال ۹۴ پرسیدیم.

وی در این باره گفت: «افزایش بودجه فرهنگی در لایحه سال ۹۴ که توسط شهرداری به شورا تقدیم شده را شاهد هستیم ولی هنوز مورد رضایت کمیسیون فرهنگی نیست و اعلام هم کرده‌ایم که این رقم باید افزایش یابد؛ البته نکته اساسی و حائز اهمیت اینکه بوده فرهنگی در شهرداری محدود به سازمان فرهنگی نیست و بودجه‌هایی در سازمان‌های دیگر مثل زیباسازی و روابط عمومی هم وجود دارد که مدیران شهرداری آن را صرف کارهای فرهنگی می‌کنند و بنابراین اگر در مجموع بخواهیم نگاهی به این مسئله داشته باشیم، می‌بینیم که بودجه فرهنگی نسبتا قابل قبول پیشنهاد شده البته انتظار این است که بودجه سازمان فرهنگی که متولی فرهنگ شهری است بیشتر باشد تا نمود کارهای فرهنگی بیشتر احساس شود. روحیه خوبی در شهردار و دیگر مدیران شهری قم وجود دارد و با توجه به تفکر ارزشی که در آنها می‌بینیم، امیدواریم دغدغه‌های شورا در مورد بودجه فرهنگی تحقق بیشتری داشته باشد».

روحانی در مورد رقم بودجه‌های فرهنگی در سال‌های ۹۳ و ۹۴ و مقایسه آنها با یکدیگر هم عنوان می‌کند: «بودجه در نظر گرفته شده برای سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری قم در سال گذشته حدود ۴ میلیارد تومان بود که در لایحه سال ۹۴ این میزان به ۶ میلیارد تومان رسیده ولی این اعتبار هم نظر کمیسیون فرهنگی شورا را تامین نمی‌کند».

در مورد پیوست فرهنگی پروژه‌های عمرانی هم از رئیس کمیسیون فرهنگی اجتماعی شورا سئوال پرسیدیم و او در جواب گفت: «ممکن است مصادیق این امر در لایحه بودجه آورده نشود و اصلا چیزی به عنوان ردیف پیوست فرهنگی در بودجه نداریم اما برخی هزینه‌ها در این زمینه صورت می‌گیرد.

برای بهبود وضعیت موجود و سامان‌دهی وضعیت حاضر، کمیسیون فرهنگی شورا کمیته‌هایی را تشکیل داده که یکی از آنها کمیته علمی است؛ این کمیته مطالعات لازم را برای بررسی دقیق پیوست فرهنگی پروژه‌ها انجام می‌دهد و در حقیقت به دنبال این است که دریابد هر پروژه دقیقا به چه مواردی از نظر فرهنگی نیازمند است تا آنها را به عنوان پیشنهادات کمیسیون، به شهرداری و صحن علنی شورا ارائه دهیم؛ در نهایت امیدواریم پیوست فرهنگی همواره به عنوان یک بسته پیشنهادی همراه با طرح‌های عمرانی به شورا ارائه شود تا در هنگام بررسی اصل طرح، این پیوست هم مورد مطالعه و تصویب قرار گیرد».

این سخنان تا حد زیادی امیدوارکننده هستند؛ اینکه کمیسیون فرهنگی شورا کمیته‌ای علمی و دانش‌محور را برای پیوست‌های فرهنگی در نظر بگیرد، به بودجه فعلی سازمان فرهنگی ورزشی بسنده نکند و طرح‌هایی برای سامان‌دهی هزینه‌کردها در حوزه فرهنگ شهری داشته باشد، نوید آینده‌ای بهتر را برای «فرهنگ‌شهر» قم خواهد داشت.

=============

گزارش: صدرالدین فلاح

منبع : فارس