حوزه هنری استان قم، «اقتباس دراماتیک از قرآن» را با حضور دکتر محمد علی خبری و دکتر محمد حسین آقا بابایی برگزار نمود.

به گزارش قم نا به نقل از روابط عمومی حوزه هنری استان قم، صبح پنجشنبه ۹ بهمن ماه ۱۳۹۳ نخستین نشست از سلسله نشست‌های اقتباس دراماتیک با عنوان «اقتباس دراماتیک از قرآن» به همت واحد آموزش و پژوهش حوزه هنری استان قم برگزار شد. این نشست تخصصی با حضور دکتر محمد علی خبری عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی و استاد ادبیات نمایشی دانشکده صدا و سیما قم، دکتر محمد حسین آقا بابایی مدرس دانشگاه و محمد رضا آزاد کارشناس تئاتر و مدرس دانشگاه در سالن سوره حوزه هنری استان قم برگزار شد.

در ابتدای این نشست تخصصی محمد رضا آزاد – مجری کارشناس این نشست – مقدماتی در خصوص بحث اقتباس از متون ادبی و کهن ارائه نمود و گفت: این سلسله نشست‌ها را با جامع‌ترین منبع الهام هنرمندان از متون ادبی یعنی قرآن شروع کردیم. کتابی که یک معجزه است و در هر زمینه‌ای که مورد بررسی قرار می‌دهیم با اعجازهای بزرگی از آن مواجه می‌شویم.

در ادامه دکتر محمد علی خبری به اقتباس آثار نمایشی از قرآن پرداخت و گفت: مهمترین اصول برای اقتباس و همانند سازی از متون را، ناب بودن و قابل تبدیل بودن موضوع، دراماتیک بودن، کنش داشتن، جذابیت و قابلیت‌های نهفته در متن اثر دانست و از قرآن به‌عنوان یکی از بهترین نمونه‌ها در این مورد یاد کرد.

وی در ادامه مهمترین معضل اقتباس در آثار هنرمندان ایرانی را عدم توجه به سهم هنرمند در این روند دانست و گفت: نگاه هنرمند به خود و مخاطبش و ارتباط هنرمند و مخاطب در اقتباس بسیار حیاتی است.

دکتر محمد علی خبریدر بخش دیگری از سخنانش به نقش ایمان در مواجهه با قرآن اشاره نمود و گفت: هنرمندان پیش از اقتباس و مراجعه به متون آن باید به خداوند و مجزه بودن قرآن توجه نمایند، آن وقت است که این کتاب برای ما تفاوت بسیاری با سایر متون پیدا می‌کند.

دکتر خبری همچنین به ملزومات خلق آثار هنری از قرآن پرداخت و گفت: باید ابتداء ساختار را بشناسیم و سپس با شناخت موضوع، ساختار و زبان را در خدمت موضوع که قرآن است، استخدام کنیم.

وی در پایان با بررسی داستان سوره حضرت آدم به قابلیت‌های این داستان برای تبدیل به متنی درام برشمرد.

در ادامه‌ی این نشست دکتر محمد حسین آقا‌بابایی به صورت عینی به بررسی داستان‌ها و روایت‌های قرآنی پرداخت و از انواع اقتباس، به اقتباس در فرم، محتوا و ترکیب این دو عنصر اشاره نمود و گفت: از جمله عناصر درام توجه به دیالوگ و گفتگوست و کمتر صفحه‌ای در قرآن عاری از دیالوگ است.

وی در ادامه به انواع اقتباس از قرآن توسط شاعران و ادیبان اشاره نمود و گفت: تقریبا تمامی شاعران و داستان‌نویسان ادبیات ایران در خلق آثار هنریشان از قرآن بهرمند شده‌اند. این بهرمندی گاه در قالب تلمیح، گاه تضمین و دیگر صنایع ادبی و بدیعی و بیانی بوده‌است. ادیبان با توجه به متون قرآنی مضامینی خلق کرده‌اند که پیشتر از ورود اسلام به ایران جایگاهی در ادبیات این مرز و بوم نداشته‌است.

دکتر آقا‌بابائی در ادامه به گفتگوهای آیات مختلف قرآن از جمله سوره یوسف، ص، مریم و … اشاره نمود و گفت: از جمله نکات مورد توجه در برداشت از داستان‌های قرآنی اختلاف در قرائت است که این اختلاف در بعضی موارد به ظهور تنوع در شخصیت پردازی انجامیده‌است.