مطبوعات کشور به طور روزانه مهمترین و برجسته ترین رخدادهای داخلی و خارجی را پوشش می دهند. این در حالی است که بخش زیادی از خبرها، یادداشت ها، گزارش ها، گفت وگوها و … به انعکاس شرایط اجتماعی و فرهنگی جامعه اختصاص می یابد؛ موضوعی که توجه ویژه به آن اهمیتی فزاینده دارد.

گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ موضوع های یادشده را که انعکاس قابل توجهی در روزنامه های صبح سه شنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ داشت؛ با هدف آگاهی بخشی و اطلاع رسانی بررسی کرده است.

** نظارت و حمایت؛ عوامل افزایش کیفیت داروهای داخلی
حوزه سلامت و دارو یکی از مهمترین حوزه هایی است که مردم به لحاظ روحی و روانی و اقتصادی به صورت مستقیم با آن در ارتباط هستند و کمبود و گرانی دارو می تواند زندگی آنها را تحت تاثیر قرار دهد. از این رو مسوولان امر باید علاوه بر حمایت از محققان و سازمان های ساخت دارو بر کیفیت تولید و فروش آن هم نظارت داشته باشند تا بتوان باری را از شانه های بیماران برداشت.

روزنامه «قانون» در گزارشی با عنوان «گوشه نشینی مرهم های وطنی» می نویسد: «داروی ایرانی پارکینسون به بازار می آید»، «تلاش محققان کشور برای تولید واکسن سرطان»، «گام بلند محققان ایرانی در تولید داروی ام اس» و … ؛ تیترهایی از این دست برای آن‌ها که پیگیر اخبار حوزه بهداشت و درمان هستند، بسیار آشناست. تقریبا همه روزه با اخباری امیدبخش در زمینه دستیابی دانشمندان کشور به فرمولاسیون داروهای بیماری های خاص برمی خوریم.روی دیگر این سکه، اخباری است که از کمبود برخی داروهای خارجی ضروری و شکایت بیماران از کیفیت نامطلوب نمونه های داخلی حکایت دارد. اخباری این چنینی نیز همواره با عناوینی آشنا در خروجی سایت ها، خبرگزاری ها و صفحات روزنامه ها خودنمایی می کند. چه برای سیستم بهداشت کشور و چه برای بیماران، برخورداری از درمان مطلوب با توجیه اقتصادی، دارای وضعیت ایده آل است اما این یک معادله ساده نیست و گاهی تعدد مجهول‌هایش، چرخه درمان و اقتصاد را دچار چالش می‌کند.

در ادامه می خوانیم: داروها به لحاظ پروسه تولید در دو گروه برند و ژنریک جای می گیرند. داروهای برند، داروهایی هستند که تمام مراحل تولید را در کارخانه اصلی و صاحب فرمولاسیون اورجینال طی می کند و بالاترین درجه مرغوبیت را دارد و داروی ژنریک، دارویی است که مواد اولیه اش از کشورهایی که تحت لیسانس کارخانه اصلی فعالیت می‌کنند، خریداری شده و در داخل، فرمولاسیون و تولید می شود. دکتر سعید نوریان، نایب رییس انجمن داروسازان فارس و دبیر سازمان نظام پزشکی شیراز با بیان اینکه نمی توان حکمی کلی در رابطه با داروهای برند و ژنریک صادر کرد، گفت: ۹۰ درصد داروهای تولید شده در کارخانجات داخلی، در امر درمان گرهگشا هستند و سیستم دارویی کشور به خوبی پاسخگوی بیماران است.

روزنامه «فرهیختگان» در مطلبی با عنوان «داروی مجازی، درمان مجازی» در گفت وگو با کارشناسان می نویسد: فروش دارو به شکل اینترنتی از‌جمله شگفتی‌های دنیای مجازی است که به‌تازگی در کشور رواج یافته است. سایت‌هایی اقدام به فروش اینترنتی دارو‌های صنعتی، سنتی، گیاهی، مکمل‌های غذایی، شیرخشک و… می‌کنند که در برخی مواقع نیازی به ارائه نسخه نیست و کافی است هزینه اقلام مورد نیاز را پرداخت کنید تا بتوانید آنها را در اختیار بگیرید. فروش دارو در این سایت‌ها یا داروخانه‌ها غیرقانونی است و آنها تنها می‌توانند مکمل‌ها، شیرخشک یا برخی تجهیزات پزشکی را بفروشند. رخی داروخانه‌ها می‌توانند ثبت‌نام کنند و بعد از اینکه مجوزهای لازم را دریافت کردند سایت خود را راه‌اندازی کنند و در سایت، محصولات خود را به فروش رسانند البته هر محصولی غیر از اقلام دارویی. اداره بازرسی وزارت بهداشت، معاونت‌های غذا و دارو مسئول پیگیری و نظارت بر این سایت‌ها هستند و همچنین آگاه‌سازی مردم از هر اقدام دیگری موثرتر است.

در ادامه آمده است: پلیس در مقوله فروش اینترنتی دارو به دو صورت عمل می‌کند یکی رصد عمومی همکاران در سراسر کشور در حوزه جرم‌یابی که به صورت مستمر است و دیگر گزارش‌های مردمی و نهادهاست. اگر سایتی تخلفی انجام دهد برای بار اول به او تذکر داده می‌شود و اگر مجدد آن عمل خلاف قانون را انجام دهد با برخورد قانونی پلیس روبه‌رو می‌شود. مردم می‌توانند در سایت پلیس فتا و در بخش گزارش‌های مردمی تخلفی را که از سوی یک سایت دیده‌اند همراه با توضیحات مربوطه ثبت کنند و با کارشناسان ما وارد صحبت شوند.

روزنامه «قدس» در مطلبی با عنوان «بیماران خاص به بسته های حمایتی نیاز دارند» به گفت وگو با کارشناسان حوزه بهداشت پرداخت و نوشت: نوسان های ارز بر نحوه ارایه خدمات موثر خواهد بود. به این ترتیب برای آنکه نوسان های ارزی بر کالاهای راهبردی همانند دارو و تجهیزات پزشکی اثر گذار نباشد و باری مضاعف بر بیماران تحمیل نشود تمهیداتی از سوی وزارت بهداشت اندیشیده شده چنان که به این گونه محصولات ارز یارانه ای تعلق می گیرد. البته این روند حمایتی کافی نیست؛ چرا که فعالان این عرصه به سهولت به ارز مورد نظر دسترسی ندارند.

در ادامه این گفت وگو می خوانیم: با توجه به تجربیات گذشته باید متولیان امر نسبت به این گونه تحولات ارزی آمادگی داشته و شرایط پیش روی را پیش بینی کنند چراکه اقتصاد سلامت به طور کامل تابع شرایط اقتصادی کلان جوامع است. در بسیاری از کشورها چنین نوسان ها و تحولات اقتصادی وجود دارد اما بیشتر این مسائل قابل پیش بینی و منطقی به نظر می رسد برای نمونه از پنج درصد بر تورم افزود شود در واقع همین روند غیرقابل پیش بینی بودن نوسان های اقتصادی وضعیت مدیریت و برنامه ریز حوزه سلامت را دشوار کرده است. بسته های حمایت از بیماران خاص و سخت درمان در کشور ما نسبت به سایر جوامع از وضعیت قابل قبولی برخوردار است.

**مدیریت صحیح؛ راهکاری برای کاهش گرد و غبار
امروزه گرد و غبار و آلودگی هوای شهرها به عنوان یکی از مهمترین چالش‌ مطرح است که این شرایط نه تنها عرصه را برای هرگونه فعالیت مفید مردم تنگ می کند، بلکه امکان بروز بیماری‌های متعدد تنفسی، ریوی، چشمی و پوستی را نیز افزایش می دهد. هر چند به وجود آمدن چنین شرایطی تا حدودی نتیجه عملکرد نیروهای انسانی است که در اطراف فضای شهری فعالیت می کنند. از این رو با مدیریت صحیح می توان از بروز چنین پدیده هایی جلوگیری کرد.

روزنامه «ایران» در مطلبی با عنوان «روستاییان البرز قربانیان گرد و غبار معادن» به نقل از فردین حکیمی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز می نویسد: در محدوده معادن شن و ماسه منطقه تهران دشت که در حاشیه رودخانه «کردان» حدفاصل اتوبان تهران – قزوین و اراضی باغی «سرخاب» به مساحت تقریبی ۷۰۰هکتار است، تاکنون بیش از ۵۰ مورد مجوز برداشت مخلوط شن و ماسه برای اشخاص حقیقی صادر شده و در حال حاضر نیز ۲۳ معدن دارای تأسیسات دانه‌بندی وشست‌و‌شوی شن وماسه و۶کارخانه آسفالت در این منطقه فعالیت دارند. فعالیت این تعداد از واحدهای آلاینده هوا درمحدوده‌ای است که به مراکز مسکونی شهری وروستایی نزدیک است و بیش از ظرفیت قابل‌تحمل منطقه فعالیت می‌کنند. عمق برداشت، موجب نفوذ‌پذیری این مواد آلاینده به منابع آب‌های زیرزمینی و کاهش کیفیت منابع آبی خواهد شد. ازآنجا که عمده فعالیت‌های معادن شن و ماسه در محدوده تهران دشت و حریم شهر هشتگرد است واز طرفی در مسیر باد شهر «گلسار» قرار گرفته، در صورت تداوم روند بهره‌برداری غیراصولی از معادن، این شن چاله‌ها درآینده‌ای نزدیک به یکی از کانون‌های آلاینده بحرانی ومخاطره‌آمیز زیست محیطی تبدیل خواهد شد.

در ادامه آمده است: هر چند تاکنون بارها از تخلیه پسماندهای صنعتی در منطقه جلوگیری شده و متخلفان به مراجع قضایی معرفی شده‌اند، اما به‌دلیل اینکه راه‌های دسترسی متعددی در مسیر شن چاله‌ها وجود دارد، امکان کنترل و پیشگیری از تخلیه پسماندها توسط دستگاه‌های مسئول در این مکان‌ها مشکل شده است. بهره‌برداری از معادن به‌عنوان یک ثروت ملی، برای تهیه مصالح و رفع نیازهای بشر ضروری است، اما بهره‌برداری از این معادن باید با رعایت اصول و ضوابط زیست محیطی صورت پذیرد. با وجود ابراز نگرانی فعالان زیست محیطی البرز و واکنش خبرنگاران به بحران در این منطقه، به نظر می‌رسد پیگیری نماینده مردم ساوجبلاغ ضروری است و از استاندار البرز نیز انتظار می‌رود، با ورود به اینکه در صدور مجوز و ایجاد این معادن چه کسانی مقصرند، مانع هدر‌رفت منابع ملی و آسیب به محیط زیست و سلامتی مردم این مناطق شود.

روزنامه «جوان» در گزارشی با عنوان «۱۰۰ هکتار نهال کاری برای مهار ریزگردهای قم» نوشت: واقع شدن استان قم در منطقه‌ای گرم و خشک که به شدت از کمبود منابع آب شیرین رنج می‌برد از جمله مهم‌ترین دغدغه‌های مردم این استان و مسئولان از دیرباز به شمار می‌رود؛ موضوعی که با شدت گرفتن در سال‌های اخیر عملاً این منطقه را با بحران مواجه کرده است. این در حالی است که با روند رو به رشد خشک شدن دریاچه نمک قم بیم آن می‌رود که این بار پخش شدن ریزگردهای نمکی نه تنها این استان بلکه همسایگان را نیز با بحران مواجه کند. همان طور که گفته شد وجود خشکسالی در کنار کاهش بارش‌ها و شور شدن منابع آبی به علت مصرف بالا و کاهش منابع آب شیرین از جمله دلایلی است که به شدت بر افزایش کانون فعال گرد و غبار در استان قم افزوده است.

در ادامه می خوانیم: شدت گرفتن موضوع ریزگردها سبب شد تا سرانجام مسئولان استان قم برای مهار و کنترل این مشکل چاره‌جویی کنند. مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری قم در این خصوص می‌گوید: «به منظور مقابله با ریزگردها دو طرح به صورت ویژه در دستور کار قرار گرفته است که عبارتند از نهال و بوته‌کاری و در کنار آن مالچ‌پاشی که به صورت جدی در سال جاری اجرایی خواهد شد.» محمدتقی سجادی می‌افزاید: «به همین منظور برای نخستین بار بیش از ۱۰۰۰ هکتار از کانون‌های تولید گرد و غبار در حاشیه جاده گرمسار و حاشیه شرقی قم با حضور بنیادهای خیریه نهال‌کاری و بوته‌کاری می‌شود.»

روزنامه »ابتکار» در گزارشی با عنوان «بوی رادیوم در هوای تهران» نوشت: رد پای یک گاز دیگر در هوایی که تهرانی‌ها تنفس می‌کنند برای بار دیگر آلودگی هوای تهران را خبرساز کرده است. دانستن اینکه گاز خطرناک «رادون»حالا به مجموع گازهایی که چندین سال است ریه‌های پایتخت‌نشینان از آن‌ها پر و خالی می‌شوند می‌تواند استرس و نگرانی بیشتری را به ساکنان این شهر پر اضطراب منتقل کند، به خصوص وقتی که شهروندان بدانند این گاز رتبه دوم عامل سرطان بعد از سیگار را در جهان دارد. اما شاید بخش ترسناک‌تر این ماجرا آنجایی باشد که یک سرچ ساده در مقالات شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در این زمینه به شما اعلام می‌کند که زنگ خطر انتشار این گاز در تهران از سال‌های پیش به صدا در آمده اما هشدارها برای آگاهی مردم و اقدام برای کاهش انتشار آن هنوز به صورت رسمی آغاز نشده یا حداقل می‌توان گفت که خبررسانی نشده است.

در ادامه می خوانیم: سال‌ها است که ترکیبات گوگردی مانند دی اکسید گوگرد، ترکیبات اَزُته مانند منو و دی اکسید ازت، ترکیبات کربن مانند مونو و دی اکسید کربن، هیدروکربورها، مواد معلق، سرب، گاز کربنیک، اکسیدهای فتوشیمیایی، مواد رادیواکتیو، بو و صدا از جمله آلاینده‌های مهم هوای تهران به شمار می‌آیند.آلاینده‌هایی که بیشتر از منابع متحرک نظیر خودروهای شخصی، موتورسیکلت‌ها، کامیون‌ها، اتوبوس‌ها و … و منابع ثابت مانند کارخانه‌ها، خانه‌ها، واحدهای تولیدی، نیروگاه‌های تولید انرژی، صنایع شیمیایی و … متساعد می‌شوند. دولت و مسئولان در طول سال‌هایی که تهران با بیماری بی‌پایان آلودگی هوا دست و پنجه نرم می‌کند دست به اقدامات قانونی برای کاهش آن زده است.

**رونق کتابفروشی ها با نهادینه سازی فرهنگ کتابخوانی
دنیای مدرن نیاز انسان ها را نسبت به دنیای سنتی تغییر داده و به همان اندازه نیز توجه به کتاب و کتابخوانی هم متفاوت شده است. هر چند در جامعه ما این مقوله فرهنگی با مشکل هایی از جمله خرید، فروش و میزان پایین ساعت مطالعه روبرو است و نیاز به آسیب شناسی داردکه مشارکت و حضور مردم در کتابفروشی ها و نمایشگاه می تواند تا حدودی به تقویت فرهنگ کتابخوانی در جامعه کمک کند. هر چند این اتفاق به میزان زیادی به خود شهروندان بستگی دارد.

روزنامه «جام جم» در مطلبی با عنوان «مافیای پخش، دامن کتاب را هم گرفته است» در گفت وگو با وجیهه سامانی نویسنده و دبیر جشنواره زرین قلم در ارتباط با دلیل کتاب نخواندن در جامعه آورده است: لایل مختلفی دارد؛ یکی از آنها اقتصادی است هر چند اولین مانع نیست.مردم ما از قدیم کتابخوان و کتاب دوست بودهاند.روی تاقچه خانه پدربزرگها و مادربزرگها در کنار قرآن مثنوی و غزلیات مولانا و دیوان حافظ و سعدی هم قرار داشت.اما در چند سالی است که ذهن مردم آنقدر درگیر و خسته شده که دیگر طاقت و تحمل کتابخوانی ندارند. معضلات زیادی که در حوزههای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی وجود دارد مردم خسته و فرتوت شدهاند. اگر با فیلم و سریال ارتباط برقرار میکنند به دلیل جلوههای بصری است.یک آدم با ذهن خسته میتواند تلویزیون تماشا کند اما نمیتواند متمرکز شود و کتاب بخواند.از طرفی رسانههای تصویری و فضای مجازی آنقدر ذهن آدمها را بمباران میکند که دیگر جایی برای مطالعه کتاب باقی نگذاشته است.مطالعه کتاب، کاری ارزشمند و در عین حال سنگین است.خواننده زمان مطالعه باید از مغزش کار بکشد و اکنون مردم توانایی به کار انداختن مغزشان را ندارند.چون خستهاند.مسائل اقتصادی هم مانع جدی است.اما نباید به مردم خُرده گرفت که مثلا چرا برای پیتزا و پفک و… پول دارند اما برای خرید کتاب ندارند! غذا خوردنهایی در فستفودها برای مردم یکجورهایی تفریح است. آنها برای فست فود و تنقلات هزینه میکنند چون خوردن و تفریح به فکرکردن نیاز ندارد! عموم مردم مخارج زندگی را اولویتبندی میکنند و متاسفانه آنقدر اوضاع مالی مردم خوب نیست که اولویتشان خرید کتاب باشد.

در ادامه این گفت وگو آمده است: کتاب و مطالعه ، سطح اگاهی و شعور را بالا میبرد و شناخت انسان از پیرامونش را عمیقتر میکند.مسئولان باید به این درک برسند که کتابخوانی، جامعه را بیدار میکند.اما اکنون آنقدر دغدغههای روزمره زیاد شده که مردم خسته شدهاند و در این شرایط نمیتوان آگاهی آنها را با کتاب خواندن وسعت بخشید و این اصلا خوب نیست.مدتی است نهادکتابخانهها مردم را به کتابخوانی تشویق میکند.کتابهای خوبی را خریداری کرده و به کتابخانههای شهرستانها میفرستد که این اتفاق خوبی است. گروهی از مردم هم با راهاندازی پاتوقهای کتاب یکدیگر را تشویق به مطالعه میکنند.این حرکتها هر چند کوچک اما امیدوارکننده است. به دلیل مافیای پخش دسترسی مردم بخصوص در شهرستانها به کتابهای خوب کم شده است برای همین نمایشگاه کتاب، تبدیل شده به مرکزی برای کتابفروشی و مردم از شهرهای مختلف به تهران میآیند تا کتاب مورد نظر خود را تهیه کنند.

روزنامه «ابتکار» در مطلبی با عنوان «عصر انقراض کتابفروشی ها» در گفت وگو با فرشته سنگری، مدیر فروشگاه «افرا کتاب» نوشت: ما هیچ امکانی برای ایجاد کتابفروشی نداریم، اگر کسی ۱۰ سال هم در یک کتابفروشی کار کند و بخواهد با همان سابقه برای خودش یک کتابفروشی باز کند، ممکن است با اعتبارش بتواند کتاب بگیرد ولی برای احداث و راه‌اندازی هیچ تسهیلاتی برای او در نظر گرفته نشده است. البته می‌گویند وامی داده می‌شود ولی من هیچ وقت نتوانستم از آن استفاده کنم. به ما بگویند چند نفر از این وام استفاده کرده‌اند، آنها را به ما معرفی کنند. کسانی که در کتابفروشی من کار کرده‌اند بدون هیچ امکانی کتابفروشی باز کرده‌اند و وام عادی گرفته‌اند، بقیه افراد هم همین‌طور. در واقع برای تاسیس کتابفروشی یک نفر باید یک سرمایه خفته داشته باشد که چندان به آن نیازمند نباشد. در واقع یک کتابفروشی حتی نمی‌تواند از پس هزینه‌های جاری خودش برآید.

در ادامه می خوانیم: فروختن کتاب کار بسیار سختی است چون نیاز به دانش دارد، نمی‌شود به آسانی کتاب فروخت. کتابفروش حتما باید درباره محتوای کتاب و انواع آن اطلاعاتی داشته باشد، اصلا نمی‌شود به سادگی کتاب فروخت، نمی‌شود آن را هم به سرعت آموخت و تنها تجربه کمک‌رسان افراد است. در این زمینه هیچ شیوه‌نامه‌ای وجود ‌ندارد. به نظر من در وهله اول باید برای آموزش افراد در این زمینه چاره ‌اندیشید. فرض کنید شخصی وارد کتابفروشی می‌شود که تا به حال هیچ کتابی نخوانده و می‌خواهد اولین کتاب را انتخاب کند، چطور باید به این فرد کمک کنیم؟ این اصلا کار ساده‌ای نیست. اگر کتابفروشی توانسته کتابفروشی را ۵-۶ سال سرپا نگه دارد، به نظر من باید به او تسهیلات مسکن بدهند، چون او این هنر را داشته است. باید به کسی که خودش را ثابت کرده است امکانات داده شود.

روزنامه «آرمان» در مطلبی با عنوان «مسیر جامعه در جهت عکس کتابخوانی است» در گفت وگو با فرهاد کشوری نویسنده آورده است: وجود نمایشگاه و تداومش را لازم می‌دانم. بازاری است برای عرضه کتاب. ممکن است بگویند در نمایشگاه‌های کتاب اروپا و آمریکا کتاب فروخته نمی‌شود، کارهای فرهنگی انجام می‌گیرد و قراردادهای ترجمه بسته می‌شود. آنها نیازی ندارند که کتاب‌هایشان را در نمایشگاه بفروشند، چون تیراژ کتاب‌هایشان بالاست. با تیراژ هزارتایی که نمی‌شود نمایشگاهی چون فرانکفورت راه انداخت. اما می‌شود برنامه‌های سخنرانی و پرسش و پاسخ با نویسندگان و مترجمان گذاشت تا باعث ارتقای کیفیت نمایشگاه کتاب شود. البته در این مورد نباید شیوه گزینشی به کار برد. این کار را اگر به ناشران بسپارند، خودشان بهتر می‌توانند آن را به سرانجام برسانند. آنچه که توی ذوق می‌زند برداشتن کتاب‌هایی از غرفه‌هاست که مجوز ارشاد را هم گرفته‌اند. سال‌هایی که در نمایشگاه بین‌المللی برگزار می‌شد، انگار زنده‌تر بود. تجربه خوبم از آن دو، سه سال (اوایل دهه هشتاد) دیدن محمد محمدعلی بود و چند نویسنده دیگر. در نشری می‌نشستی و کلی حرف‌وبحث بود. دوسال پیش که رفتم انگار نمایشگاه از من دور شده بود. حس کردم مال من نیست.

در ادامه می خوانیم: متاسفانه در این چهل‌سال هیچ دولتی برنامه مدونی برای کتابخوانی نداشته است. نه اینکه پیش‌تر برنامه درستی بود. اما حداقل در کانون پرورش فکری خانم‌های کتابدار، نقش مهمی در افزایش تعداد کتابخوان‌ها داشتند. از مهدکودک و دبستان باید کار کرد. اصلا مسیر جامعه درست در جهت عکس کتابخوانی و مطالعه است. مسابقه ثروت‌اندوزی است. کورس سوپر میلیاردرشدن. یادم می‌آید وقتی جوان بودیم اگر می‌دیدیم کسی سوار ماشین گران‌قیمتی بود می‌گفتیم این ماشین را از کجا آورده؟ اما امروزه بسیاری در سودای پورشه و مازراتی می‌سوزند. کاری هم ندارند صاحب ماشین، آن را از کجا آورده است. عواملی که مانع کتابخوانی است، یکی‌دوتا نیست. از بیش از شش‌دهه پیش، بیشتر کتابخوان‌های ما دانش‌آموزان، معلمان و دانشجویان بودند. الن بیشتر اینها که جزو اقشار متوسط و پایین جامعه‌اند حقوق و درآمدشان کفاف زندگی‌شان را نمی‌دهد.

پژوهشم**۹۳۷۰**۹۱۳۱
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearch همراه شوید.