چکیده

از مباحث مهمی که فقها ذیل مسائل مربوط به عقود امانی مطرح کرده‌اند، بحث در مورد صحت یا عدم صحت اشتراط ضمان در این عقود است. به بیان دیگر آیا صاحب مال می‌تواند در ضمن عقد با جعل شرط، طرف قرارداد را، حتی در صورت غیرتعدی یا تفریط ضامن کند؟ برخی از فقها معتقدند که با توجه به مخالفت این شرط با کتاب و سنت و مقتضای عقد و همچنین مخالفت این اشتراط با اجماع بر بطلان، چنین اشتراطی باطل است و شاید موجب بطلان عقد شود. در مقابل، جمع دیگری از فقها بر این باورند که ادلۀ مخالفان برای اثبات بطلان این اشتراط ناکافی است و این اشتراط با توجه به عمومات و اطلاقات ادله وجوب التزام به شروط، صحیح و التزام به آن واجب است. در این مقاله بر آنیم که به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی داده‌ها به پژوهش بپردازیم و در صدد اثبات این فرضیه هستیم که شرط ضمان در عقود امانی صحیح است، مگر در جایی‌که بر شخص عنوان محسن، صادق باشد.

کلیدواژه‌ها: شرط خلاف مقتضای عقد؛ شرط ضمان؛ عقد امانی؛ قاعدۀ احسان؛ محسن

نویسندگان:

احمد مرادخانی: استادیار گروه فقه و مبانی حقوق، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

مرتضی اشراقی: دانشجوی دکتری؛ دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

مجله پژوهش های فقهی –  دوره ۱۴، شماره ۱، بهار ۱۳۹۷.

برای مشاهده کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.