اداره‌کل ثبت اسناد و املاک استان قم در زمینه صدور سند مالکیت برای املاک، موقوفات، آرای هیئت حل اختلاف و املاک تفکیک شده فعالیت دارد و ثبت واقعه طلاق و ازدواج از سوی این اداره انجام می‌شود.

اسناد باید به صورت رسمی ثبت شوند و مالکان باید این نکته در نظر داشته باشند، زیرا اسناد رسمی نظم و امنیت بسیاری را ایجاد می‌کند.

طی گفت‌وگویی با اسدالله گائینی، مدیر کل ثبت اسناد و املاک استان قم تشریح بیشتر فعالیت‌های این اداره‌کل صورت گرفته  است.

فارس: ادارات ثبت اسناد دارای چه کارکردهایی هستند؟

ادارات ثبت اسناد مالکیت صادر می‌کنند و ابتدا کسی که خانه‌ای یا مزرعه یا باغ و آپارتمان دارد، درخواست می‌کند و اظهارنامه ثبتی به نامش توسط اداره ثبت تنظیم می‌شود، یعنی اداره ثبت نقشه‌بردار به محل اعزام می‌کند تا به بررسی تصرف مالکانه وی بپردازد، در صورت اثبات تصرف مالکانه اظهارنامه ثبتی به نامش تنظیم کرده و به ترتیب تحدید حدود می‌کنند و اگر نیاز به تفکیک باشد، تفکیک صورت می‌گیرد و اقدام به صدور سند مالکیت می‌کنند.

برخی افراد ملکی به سبب سند عادی خریداری کردند، اصل ملک دارای سند مالکیت است، ولی دسترسی به فروشنده ندارند تا از طریق دفترخانه اسناد رسمی این ملک را به نامشان انتقال بدهند، آنها نیز در اداره ثبت اسناد ثبت‌نام می‌کنند.

چند هیئت حل اختلاف در اداره ثبت اسناد و املاک وجود دارد که متشکل از رئیس اداره ثبت، یک نفر از قضات دادگستری و یک نفر از اداره مسکن و شهرسازی است و این هیئت به تقاضا رسیدگی کرده و کارشناس را به محل اعزام می‌کنند و زمانی‌که تصرفات مالکانه این متقاضی توسط کارشناس احراز شد، به هیئت گزارش می‌دهد و هیئت بر اساس مالکیت رسمی فروشنده و بیع نامه خریداری و متقاضی در این زمینه رای صادر می‌کند که  این مقدار خریداری متقاضی از مالکیت مالک رسمی کسر شود و به نام متقاضی که متصرف مورد تقاضا است، سند مالکیت صادر شود.

فارس: اداره ثبت اسناد و املاک در زمینه کسانی که چک صادر کرده ولی پولی در حسابشان وجود ندارد، چه اقداماتی انجام می‌دهد؟

 کسی که چکی را صادر کرده، ولی پولی به حساب نریخته و وجه به اندازه مبلغ چک نیست، دارنده چک که طلبش وصول نشده می‌تواند به اداره ثبت رجوع کند و از اداره ثبت می‌خواهد که اجراییه علیه صادر کننده چک و بدهکار صادر شود.

اداره ثبت اجراییه را صادر می‌کند و به بدهکار ابلاغ می‌کند که نسبت به پرداخت دین اقدام کند و اگر اقدام نکرد درخواست توقیف اموال می‌‌شود و اداره ثبت با خارج کردن آن اموال، از محل فروش آنها طلب بستانکار را به حوزه وصول در می‌آورد.

باید به این نکته توجه شود که دامنه فعالیت ادارات ثبت گسترده است و و ظایفی که به ادارات ثبت محول شده وسیع و گسترده است، ولی امکاناتش محدود است.

فارس: آمار و اطلاعاتی از عملکردی اداره‌کل ثبت اسناد و املاک استان قم در سال جاری و مقایسه آن با سال گذشته بیان کنید؟

در سال گذشته ۲۱۵ سند مالکیت و در ۱۰ ماهه نخست امسال ۳ هزار و ۱۷۸ سند مالکیت برای مسکن مهر صادر شده و برای اماکن روستایی ۲۶۲ سند در سال گذشته و ۵۵۸ سند در سال جاری صادر شده است.

اسناد مالکیت صادر شده برای املاک دولتی در سال گذشته، هزار و ۴۷۴ سند و در سال جاری، ۵ هزار و ۹۴۲ سند بوده است.

۳۱۰ سند در سال گذشته و ۲۱۷ سند امسال برای موقوفه‌ها صادر شده است.

آرای هیئت‌های حل اختلاف که در اجرای قانون تعیین تکلیف ساختمان‌ها و اراضی فاقد سند رسمی صادر شده، در سال گذشته ۸۵۵ رای بوده و این میزان امسال به ۲ هزار و ۷۸۸ رای رسیده است.

در زمینه آرای دادگاه‌های انتظامی سردفتران و دفتر یاران در سال گذشته، ۳۶ رای و امسال ۴۰ رای صادر شده است.

در سال گذشته و امسال ۶۱ رای در زمینه آرای هیئت‌های نظارت که مربوط به اختلافات و اشتباهات ثبتی که حادث شده، صادر شده است.

همچنین تعداد املاکی که تفکیک شده‌اند در سال گذشته، ۳ هزار و ۲۲۵ پلاک و امسال ۴ هزار و ۹۹۲ پلاک بوده است.

فارس: عملکرد دیگر اداره‌کل ثبت اسناد و  املاک را توضیح دهید؟

تعداد املاکی که تحدید حدود شده‌اند در سال گذشته، ۲۸۰ پلاک و در سال جاری، ۶۶۶ پلاک بوده است.

تعداد پاسخ استعلام که به صورت الکترونیکی و مکانیزه پاسخ داده شده است، در سال گذشته، ۲۸ هزار و ۳۷۷ استعلام و در سال جاری، ۳۸ هزار و ۷۶۰ بوده است.

همچنین تعداد کل اسناد مالکیت که به صورت مکانیزه صادر شده، در سال گذشته ۲۴ هزار و ۳۶۱ سند مالکیت و امسال ۳۳ هزار و ۸۴۸ سند مالکیت بوده است.

در مجموع ۲۷۷ هزار و ۶۸۱ سند در سال گذشته و ۳۲۱ هزار و ۱۴۸ سند امسال در دفاتر اسناد رسمی صادر شده است.

تعداد شرکت‌های ثبت شده در سال گذشته، ۶۵۵ شرکت و در سال جاری ۴۷۹ شرکت بوده است؛ همچنین در سال گذشته ۱۲۷ شرکت و امسال ۸۰ شرکت منحل شده‌اند.