به گزارش پایگاه اطلاع رسانی خبرقم (قم‌نا)، سید رضا موسوی مشکینی مدیرکل حفاظت محیط زیست استان قم  با اشاره به آغاز روز‌های سرد سال گفت: پدیده اینورژن (Inversion) یا همان وارونگی دما زمانی رخ می‌دهد که لایه‌ای از هوای گرم، بالای هوای سرد مجاورت کره زمین قرار گرفته و به دلیل سنگین بودن هوای سرد و عدم تمایل به صعود، باعث پایداری هوا می‌شود.

موسوی مشکینی با بیان اینکه وارونگی دما بیشتر در روز‌های سرد سال و در هوای آرام و بدون باد بوجود می‌آید،عنوان کرد: با حاکم شدن این پدیده در کلانشهر‌های بزرگ و صنعتی، منابع آلاینده مانند خودروها، نیروگاه‌ها و کارخانه‌ها و لوازم گرمایشی منازل، موجب تراکم و افزایش غلظت آلاینده‌ها می‌شوند.

او با بیان اینکه آلودگی ناشی از وارونگی دما می‌تواند برای سلامت عمومی جامعه بسیار خطرآفرین باشد، بر ضرورت استفاده از وسایل نقلیه عمومی در فصل‌های سرد سال تأکید کرد و گفت: واحد‌های آلاینده صنعتی نیز در این شرایط به شدت تحت کنترل و نظارت قرار داشته و باید میزان فعالیت خود را کاهش دهند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست قم در ادامه افزود: در هنگام وارونگی دما و عدم امکان تهویه افقی و به دنبال آن تراکم ذرات معلق و تشدید آلودگی هوا، فقط باید تلاش کنیم از افزایش آلودگی جلوگیری کرده تا شرایط جوی تغییر یابد.

موسوی در پایان توصیه‌های لازم در هنگام بروز آلودگی هوا را مورد توجه قرار داد و گفت: در شرایط آلودگی هوا، شهروندان باید از مایعات زیاد و مواد غذایی مناسب استفاده کرده و به ویژه افراد مبتلا به بیماری قلبی یا ریوی، سالمندان و کودکان از فعالیت‌های طولانی خارج ازمنزل خودداری کنند، ضمن اینکه استفاده از گلدان‌های متعدد در خانه نیز می‌تواند مفید و مؤثر باشد.

از سال ۸۵ تا ۹۷ تعداد خودرو‌ها در کشورمان ۱۵۳ درصد و تعداد موتورسیکلت‌ها ۱۲۰ درصد رشد داشته است و در کلانشهر قم نیز بیش از ۳۰۰ هزار دستگاه موتورسیکلت پلاک شده اند که هرکدام از آن‌ها ۴ تا ۸ برابر یک خودرو آلودگی هوا ایجاد می‌کنند.

میزان استفاده شهروندان قمی از حمل و نقل عمومی نیز در مقایسه با یک دهه گذشته ۵۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

اینورژن چیست؟

پدیده اینورژن یا وارونگی دما که در زندگی مدرن امروزی قوت گرفته و چند سالی است با شدت زیاد گریبانگیر کلانشهرها و شهرهای صنعتی شده است، با آغاز پاییز و مهیا شدن شرایط، خود را می نمایاند.

این پدیده زمانی رخ می ‌دهد که یک توده هوای سرد همچون پتویی سطح شهر را می ‌پوشاند و اجازه خروج گازهای سمی یا آلودگی ‌های جوی را نمی ‌دهد، به این ترتیب هوای آلوده در سطح شهر حبس می ‌شود و تا زمانی که باران نیاید، هوا گرم‌تر نشود و یا باد مناسبی نوزد، این آلودگی هم از بین نمی ‌رود.

در حقیقت، هنگام اینورژن به دلیل اینکه هوای سرد از هوای گرم سنگین تر است، زیر آن قرار می گیرد و تا زمانی که آفتاب همه جا را گرم نکند یا باد نوزد، به همان شکل باقی می ماند. در چنین شرایطی تداوم فعالیت صنایع آلاینده و یا سایر منابع در سطح شهر منجر به افزایش آلودگی می شود و در این شرایط، سالمندان و کودکان به عنوان آسیب پذیرترین گروه ها متحمل بیشترین پیامدهای آن می شوند.

استاندارد نبودن سوخت و خودروها یکی از دلایل اصلی آلودگی هوا و تشدید پدیده وارونگی دما است بر این اساس سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان نهادی نظارتی بر عملکرد دستگاه های متولی این دو صنعت کنترل دارد و با اقدامات صورت گرفته تا حدودی وضعیت سوخت و خودروها به استاندارد نزدیک شده و در برخی کلانشهرها نیز سوخت های استاندارد توزیع می شود.

هوای تهران پارسال ۱۵ روز پاک، ۲۴۹ روز سالم، ۹۳ روز ناسالم برای گروه ‌های حساس و ۸ روز ناسالم برای همه گروه‌ ها بود این در حالی است که سال ۹۵ پایتخت‌ نشینان ۱۶ روز هوای پاک و ۲۶۱ روز هوای سالم تنفس کردند، این آمار نشان می دهد تا رسیدن به شرایط مطلوب راه طولانی در پیش است و برای مقابله با آلودگی هوا لازم است تمام دستگاه ها هماهنگ و یکپارچه در کنار هم قرار گیرند.