به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی خبرقم (قم‌نا)، یادداشت پیش رو ، فرامتنی است از دو جلسه ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران استان قم که به ریاست استاندار محترم قم، آقای سرمست برگزار شده است و هدف از نشر این مقاله عمل مسئولانه‌ی رسانه‌ای و ایجاد یک میدان دید مناسب از وضعیت موجود و نحوه اتخاذ تصمیمات مسئولان و دست‌اندرکاران می باشد. در همین ابتدا یادآور می شود که پایگاه اطلاع‌رسانی خبرقم (قم‌نا) این آمادگی را دارد که پاسخ مسئولان مرتبط را در مطلبی جداگانه درج نماید.

با گذشت بیش از سه‌هفته‌ از اعلام رسمی ابتلاء برخی از مردم قم به ویروس کرونا، بررسی جلسه ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی  استان قم برای مقابله با ویروس کرونا، به‌عنوان یکی از عالی‌ترین جلسات تصمیم‌گیری و تأثیرگذاری آن در سرنوشت این بیماری و مردم استان جای کنکاش کارشناسی و تأمل دارد که در ذیل به صورت موردی بیان می شود.

۱- با وجود همه هشدارهای جهانی نسبت به شیوع ویروس کرونا در جهان و اختمال شیوع این ویروس در ایران و همچنین بخش نامه ای که در بهمن ماه جهت پیشگری به همه دستگاه های کشور ابلاغ شده بود اما با گذشت ۲۴ روز از شروع بحران به نظر می رسد تصمیمات و مسائل مطرح شده در این جلسات در خوشبینانه ترین نگاه مربوط می شود به روزهای ابتدایی بحران نه برای سومین هفته از بحران؛ به عنوان مثال در جلسه ۲۲ اسفند ماه قریب به ۱۰ دقیقه از جلسه حول این محور صرف شد که آیا اطلاع رسانی میدانی (پخش تذکرات بهداشتی با بلندگو ) صورت بگیرد یا نه، که در نهایت محول شد به تصمیم شورای اطلاع رسانی و این اقدام در ۲۴ اسفند ماه عملیاتی شد . این درحالی است که بسیاری از استان ها که سطح بحران در آن ها به مراتب از قم پایین تر است در همان روزهای نخست،  اطلاع رسانی میدانی را شروع کردند.

همچنین تصمیمات مطرح شده در مورد تهیه اقلام بهداشتی و طبی حکایت از آن داشت که اقدامات پیشینی یا بدون برآورد اولیه از نیاز استان بوده است و یا با نگاه خوشبینانه تهیه شده است . آنچه بیش از همه محتمل است آن است که مسئولین استان قم ، در بازه‌ی زمانی چندماهه از شیوع ویورس کرونا در چین و دیگر کشورها تا ابلاغیه دولت جمهوری اسلامی به مراکز استان‌ها و همچنین اعلام اولین مورد ابتلاء ویروس کرونا در استان قم ، هیچ تمهیدات لازمی برای مقابله با این ویروس اندیشیده نشده است.

۲- در دو جلسه‌ای که در روز چهارشنبه و شنبه در استانداری قم برگزار شد چنان‌که اشاره خواهد شد، در یک نگاه فرا متنی، از اشکالات ساختاری و تصمیم‌گیری بر اساس استنادات لازم به‌منظور حصول نتیجه متناسب و فوری و قرارگاهی برخوردار نبود. ستادی که علاوه بر این‌که نماینده دولت (استاندار محترم) در آن حضور داشت و ایفای نقش می‌کرد، جایگاه قرارگاهی و ستادی مقابله با بحران کرونای استان را نیز در خود دارد.

این ستاد از چنان جایگاه تصمیم‌گیری و چاره‌جویی درجه‌ی اول و مهمی برخوردار است که انتظار می‌رفت تفاوت اساسی با سایر جلسات استان داشته باشد، اما برآیندکلی تصمیمات اخذ شده در این شورا به نظر می رسد همانند دیگر جلسات استان در شرایط عادی باشد، به عنوان نمونه بعد از ۲۴ روز از اعلام مشاهده ویروس کرونا در قم ، برای خرید ماسک از کشور های همسایه و با وجود نقش آفرینی خیرین در این امر ، اما هنوز درگیر مراحل بوروکراتیک اداری معمول است و یا پس از ۲۲ روز از شروع بحران هنوز برای خرید اقلام پزشکی همانند تب سنج به دلیل افزایش قیمت ها و ممنوعیت خرید کالا به قیمت بالاتر از مصوب (در حالت عادی کشور) به دنبال استفاده از ظرفیت خیرین سلامت هستند و قصدی برای اتخاذ تصمیمات مسئولیت دار برای حل مشکلات ندارند .

آنچه مشخص است، احتیاط بیش از حد مسئولین استان برای رعایت مرّ قانون (در حالت عادی کشور) سبب شده است تا آنان را از اتخاذ تصمیمات سرنوشت ساز که می تواند بسیاری از معظلات دست و پاگیر استان را حل کند، باز دارد و استاندار قم نیز وجود این احتیاط را در پاسخ خبرنگار این استان منکر نشد.

۳- بازتاب اجتماعی ، عدم چاره‌اندیشی مناسب و فراهم نکردن تمهیدات لازم جهت کاهش حضور و مراجعات مردم قم به ادارات، سبب شده است که مردم قم به این باور برسند که واقعیت با آنچه از رسانه های کشور بیان می کنند متفاوت است و همین تلقی موجب شده است تا آنان بدون واهمه از گسترش این بیماری و با این ذهنیت که ادارات و مؤسسات و بانک‌ها وضعیت عادی خود را حفظ کرده‌اند، پس چرا ما نباید کارهای روزمره و اداری خود را انجام دهیم!؟ اما مسئولین حاظر در این جلسه بدون آن که دنبال ریشه یابی این مسئله باشند گمان می کنند که با بخش نامه به ادارات و همچنین تبلیغات و اطلاع رسانی می توانند این تلقی غلط و برخواسته از وضعیت استان را در اذهان مردم قم اصلاح نمایند، حال آنکه نه بخش نامه ها در حال اجراست ، همانند بخش نامه مرتبط با جایگاه داران بنزین (که رییس صداوسیما در جلسه به آن متذکر شد) و نه بخش نامه های مربوط به دور کاری (که سوال یکی از خبرنگاران از استاندار قم بود) 

این درحالی‌ است که می توانند با تغییر فضای ورودی ادارات و کنترل ورود و خروج مردم از ادارات و انحصار پاسخگویی حضوری به مسائل مهم و فوری و تلاش بر فعال سازی هرچه بهتر پاسخگویی غیر حضوری، هم نگرانی کارکنان ادارات را برطرف نمایند و هم شرایط غیر عادی را القاء کند و هم از حضور بی مورد مردم جلوگیری نمایند. البته در همین زمینه نامه هایی به ادارات قم ارسال شده است اما بررسی های میدانی خبرنگاران حاکی از آن است که “در هنوز بر همان پاشنه می چرخد” و تفاوت محسوسی قابل مشاهده نیست حتی در ساختمان دانشگاه علوم پزشکی قم!

۴- با وجود آنکه یکی از کارکردهای اینگونه جلسات (همانطور که از اسمش مشخص است) هماهنگی دستگاه های مرتبط با موضوع است ، اما آنچه بیش از همه مشخص بود عدم جامع نگری در تصمیمات و نبود همبستگی میان دستگاه های مرتبط! به عنوان نمونه در جلسه ۲۲ اسفند این ستاد ، مسئول مربوطه از کمبود اکسیژن (که یکی از نیازهای مهم مبتلایان به ویروس کرونا می باشد) در بیمارستان علی بن ابی طالب سخن به میان آمد ، اما هیچ تصمیمی جهت رفع و حل آن بیان نشد و یا در جایی دیگر مسئولی گزارشی از فعالیت های درمانگاه های سیار ستاد فرمان اجرایی امام خمینی (ره) داد بدون آنکه اشاره کند که کمبود ماشین اورژانس جهت انتقال بیمار به بیمارستان ها یکی از چالش های این درمانگاه سیار می باشد.

براساس مشاهدات میدانی خبرنگار قم نا، تنها تعداد معدودی از مراجع کنندگان به این درمانگاه ها که اتفاقا مشکوک به ویروس کرونا می باشد با اورژانس راهی بیمارستان ها می شوند و اورژانس قم به دلایل مختلف به متصدی بیمارستان اعلام می کند که از بیمار بخواهند که خودش به بیمارستان مراجعه کنند که در این بین برخی از بیماران به دلیل نگرانی های واهی از درمانگاه فرار می کنند و با وسایل نقلیه عمومی به امورات روزانه زندگی خود برمی گردند.

۵- در این جلسه استاندار محترم قم بارها از اتهام زنی ها و جوسازی های غیر واقعی علیه مردم و استان قم سخن به میان آورد و آن را جفا به مردم قم می دانست، اما پاسخ ایشان در مورد راه حل استانداری برای پایان دادن به این جو سازی ها ، جز بیان ضرورت ها و شرح ماجرا چیز دیگری نبود و مشخصا برنامه ای برای دفاع از آبروی قم نداشتند! البته این نکته را نیز باید متذکر شد که امروز اعلام شد که ۴ نفر در همین موضوع دستگیر شده است، اما به نظر می رسد دستگیری برخی از آنان ارتباط مستقیمی با اقدامات استانداری قم نداشته است .

در پایان خاطر نشان می‌شود که یادداشت وارده منکر زحمات مسئولین استان نمی باشد و فقط تذکری است برای رسیدن به وضعیت مطلوب.