به گزارش پایگاه اطلاع رسانی خبرقم (قم‌نا) به نقل از خبرگزاری فارس، سیار، از مدیران اسبق استان قم در نشست «بررسی کم‌آبی و تغییر اقلیم» با ارائه تحلیلی متفاوت از مدیریت فاضلاب شهری، خواستار بازنگری در سیاست توسعه یکپارچه شبکه فاضلاب در تمام نقاط شهر شد و تأکید کرد: اجرای شبکه فاضلاب در بافت قدیم و مناطقی که نفوذپذیری مناسب دارند، مانع تغذیه سفره‌های زیرزمینی شده و بحران فرونشست زمین را تشدید می‌کند.

وی با بیان اینکه فاضلاب یکی از ابزارهای اصلی مدیریت و تغذیه منابع آب است، گفت: داده‌های هیدرولوژیکی فلات مرکزی ایران و استان قم طی ۳۰ سال اخیر تغییرات اساسی کرده و نمی‌توان با آمارهای دهه‌های گذشته برای امروز تصمیم گرفت.

سیار افزود: در گذشته اراضی کشاورزی و رودخانه‌ها نقش اصلی تغذیه آبخوان دشت قم را داشتند، اما مداخلات بالادست و محدودیت‌های آبی، این چرخه را متوقف کرده است. امسال نیز رهاسازی آب به قدری محدود بود که تنها توانست باغات را از مرگ نجات دهد و تأثیری در تغذیه آبخوان نداشت.

این مدیر باسابقه با تأکید بر لزوم «تفکیک مکانی و زمین‌شناسی» در اجرای پروژه‌های فاضلاب تصریح کرد: در مناطق جدیدی مانند پردیسان، شهرک‌های اقماری، صفاشهر و سالاریه که بستر زمین‌شناسی مناسبی برای جذب آب ندارند، اجرای شبکه فاضلاب امری حیاتی و بدون جایگزین است.

وی هشدار داد: اما در مقابل، در بافت قدیم شهر قم و مناطقی که چاه‌های جذبی به طور سنتی و کارآمد فعال بوده‌اند، اصرار بر اجرای شبکه جمع‌آوری فاضلاب اشتباه است. حذف چاه‌های جذبی در این مناطق، آخرین روزنه‌های تغذیه آبخوان شهری را می‌بندد و سرعت فرونشست زمین را افزایش می‌دهد. این موضوع پیش‌تر در مصوبات شورای حفاظت آب نیز مورد تأکید قرار گرفته بود.

سیار خواستار تغییر رویکرد شرکت آب و فاضلاب شد و پیشنهاد داد: در مناطقی که اجرای شبکه ضرورت فنی ندارد، پروژه متوقف شود. در عوض، برای مالکان و سازندگانی که اصول فنی «چاه جذبی استاندارد» را رعایت می‌کنند، از سوی شهرداری و وزارت نیرو مشوق‌هایی نظیر تخفیف عوارض و تسهیل در صدور پایان‌کار در نظر گرفته شود.

وی با انتقاد از نبود نظارت دقیق بر سیستم دفع فاضلاب ساختمان‌ها گفت: در حالی که ضوابط سازه و آتش‌نشانی بسیار سخت‌گیرانه است، موضوع حیاتی چاه جذبی رها شده است.

سیار پیشنهاد داد: وضعیت سیستم دفع فاضلاب باید در «شناسنامه فنی ملک» درج شود و طراحی، اجرا و نظارت بر چاه‌های جذبی رسماً تحت مسئولیت و نظارت سازمان نظام مهندسی ساختمان قرار گیرد تا از هزینه‌های آتی برای شهروندان جلوگیری شود.

وی هشدار داد: اگر متولیان امر فوراً وارد عمل نشوند و نوع کشت مناسب با پساب را تعیین نکنند، با توجه به نیاز کشاورزان، مشکلات جدی اجتماعی و زیست‌محیطی رخ خواهد داد. هدف ما بیان واقعیت و مشخص کردن مسیر درست است؛ مقاومت بیهوده در برابر واقعیت‌ها، تنها مردم را دچار مشکل می‌کند.

سیار در پایان با اشاره به هزینه‌های سنگین و چالش‌های فنی شبکه متمرکز گفت: تجربه شهرهایی مانند تهران نشان می‌دهد که مدیریت متمرکز فاضلاب در همه نقاط شهر عملی نیست و باید به سمت استفاده از تصفیه‌خانه‌های محلی و کوچک‌مقیاس حرکت کنیم. حل این چالش نیازمند تصمیم‌گیری مشترک و هم‌افزایی میان شهرداری، شورای شهر، شرکت آب و فاضلاب و نظام مهندسی است.