محمد رضا طلایی روز چهارشنبه درگفت و گو با خبرنگار ایرنا، ضمن اشاره به این مطلب که مدیریت منابع آبی در منطقه گرمسیر قم، اولویت نخست بخش کشاورزی است، افزود: سفره های زیر زمینی استان قم با محدودیت های جدی مواجه شدند و اگر تعادل آب موجود در آن ها در اثر برداشت های بی رویه در معرض تهدید قرارگیرد، علاوه بر ازبین رفتن مزارع کشاورزی، فرونشست زمین اتفاق خواهد افتاد.
وی بیان کرد: سازمان جهاد کشاورزی استان برای مقابله با این وضعیت، مدیریت بهینه منابع آبی و تغییر الگوی کشت را طی برنامه ای راهبردی در دستور کار خود قرار داده است.
وی ادامه داد: بررسی ها نشان می دهد در روش های آبیاری سنتی ۶۰ درصد منابع آبی قبل از رسیدن به گیاه در اثر تبخیر و سایر موارد از بین می رود، به همین دلیل طی سه سال گذشته استفاده از روش های آبیاری نوین در سطح هشت هزار هکتار از زمین های زراعی استان با استفاده از اعتبارات ملی به مبلغ ۶۰۰ میلیارد ریال صورت پذیرفت و کشاورزان در قالب وام های بلاعوض از تسهیلات دولتی برای اجرای این طرح بهره مند شدند.
طلایی با اشاره به این که نگاه سازمان جهاد کشاورزی استان قم افزایش سطح زیر کشت محصول های زراعی نیست، گفت: در طول سال های اخیر کشاورزان استان با محدودیت های آبی و اقلیمی قم به خوبی آشنا شده اند و می دانند افزایش سطح زیرکشت، استفاده از روش های آبیاری سنتی و کشت محصول های پر آب بر، دیگر قابل توجیه نیست.
وی افزود: کشاورزان استان باید بدانند کشت گیاهانی همچون یونجه که مصرف آبی بالایی دارد دیگر مقرون به صرفه نیست و به جای آن باید به دنبال کشت محصول های کم آب بر همچون پسته و گیاهان دارویی مناسب بهره برداری در قم، باشند.
وی ادامه داد: البته در این بخش نمی توان کشاورزان را مجبور کرد بلکه باید با برگزاری کلاس های آموزشی و معرفی محصولات کم آب بری که کشت آن درآمد اقتصادی مناسبی در پی دارد، بهره برداران بخش کشاورزی استان را به سمت تغییر الگوی کشت هدایت کرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی قم گفت: همچنین در مورد برخی از محصولات مورد توجه کشاورزان استان قم که امکان جایگزینی آن وجود ندارد،همچون جو و ذرت نیز، می توان از اقلامی که عملکرد بهتری در واحد سطح داشته و به آب کمتری نیاز دارند، استفاده نمود.
وی افزود: گسترش سطح زیر کشت گیاه گل محمدی به میزان ۲۵۰ هکتار و باغات پسته به میزان ۱۲ هزار هکتار از جمله اقدام هایی بود که در راستای اجرای سیاست تغییر الگوی کشت در استان قم به اجرا درآمد.
وی ادامه داد: گیاهان دارویی دارای تنوع بالایی هستند و اگر صنایع تبدیلی و تکمیلی در کنار مزارع این گیاهان احداث شود، می توانند فرصت های شغلی و درآمد زایی اقتصادی، قابل توجهی را برای استان قم ایجاد و از مهاجرت ساکنان روستاها به شهر جلوگیری کند.
طلایی گفت: همچنین می توان در بخش هایی از استان قم که خاک غیر حاصلخیز و آب بسیار شور دارد، گیاهان مقاوم همچون ساریکورینا و دانه گیاهی کینوا را کاشت که علاوه بر ایجاد پوشش گیاهی درآمد زایی اقتصادی نیز در پی دارد.
وی در پایان با اشاره به این که موفقیت در پیشبرد سیاست تغییر الگوی کشت در استان قم نیاز به فرهنگ سازی و توجیه اقتصادی و اجتماعی کشاورزان دارد، بیان کرد: دراین زمینه رسانه ها از نقش برجسته ای در هدایت بهره برداران بخش کشاورزی به سمت استفاده از گیاهان کم آب بر و مقاوم، برخوردارند.
تغییر الگوی کشت و کشت گیاهان دارویی و کم آب بر به دلیل برخورداری از مزایای اقتصادی و هم به خاطر کم آب بَر بودن از ۲ سال گذشته در دستور کار جهاد کشاورزی استان قم قرار گرفته و نزدیک به ۳۰۰هکتار از زمین های کشاورزی استان برای کشت این گیاهان اختصاص یافته است.
گسترش سطح زیر کشت گیاه گل محمدی از اولویت های سازمان جهاد کشاورزی قم برای رشد اقتصادی بیشتر استان در بخش کشاورزی و اشتغالزایی مردم مناطق روستایی است.
حدود ۱۰ قلم گیاه دارویی در استان قم شامل نعنا فلفلی، نعنا معمولی، شوید، به لیمو، بابونه، زیره سبز، بید مشک، گل محمدی و زعفران کشت می‌شود.
در بخش کشاورزی کل اراضی قابل کشت استان قم معادل ۱۰۴ هزار و ۷۳۰ هکتار است که این رقم ۴۶ صدم درصد کل اراضی قابل کشت کشور می باشد؛ مجموع کشت سبز استان قم شامل ۲۰ هزار هکتار باغ و ۴۲ هزار هکتار زراعت شامل ۱۷ هزار و ۵۳۱ هکتار کشت جو، پنج هزار و ۶۷۵ هکتار کشت گندم آبی، ۲ هزار و ۳۴۶ هکتار کشت کلزا و بقیه سطح زیر کشت به محصولات یونجه، ذرت، پنبه و صیفی جات اختصاص یافته است.
میزان متوسط تولید بخش کشاورزی استان قم در سال برابر ۷۴۵ هزار تن شامل ۴۲۵ هزار تن محصولات زراعی و باغی، یک هزار و ۲۰۸ تن آبزیان و ۳۲۰ هزار تن محصولات دامی است.
طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، استان قم دارای ۱۲۷ روستا با جمعیت بالای ۲۰ خانوار است؛ جمعیت ساکن مناطق روستایی قم بیش از ۵۵ هزار و ۸۶۵ تن است که در قالب ۱۷ هزار و ۳۸۵ خانوار زندگی می کنند.
۷۴۰۵/ ۶۱۳۳/خبرنگار: سید محمد ابراهیم جنابان ** انتشار دهنده:جعفرمسلمی