امروزه آسیب‌های اجتماعی تبدیل به زخم‌هایی شده و مثل خوره به جان شهر افتاده که اگر اقدامی موثر در زمینه پیشگیری از ایجاد آن‌ها نشود تبدیل به بحرانی می‌شود که به آسانی قابل درمان نخواهد بود.

به گزارش قمنا، اعتیاد، طلاق، تکدی‌گری از جمله آسیب‌های اجتماعی به شمار می‌رود که اگر گریبان هر جامعه‌ای را بگیرد معضلات اجتماعی و فرهنگی و حتی اقتصادی زیادی را به دنبال خواهد داشت و آن جامعه را بر زمین خواهد زد حتی اگر این شهر، قم، حرم اهل بیت و خاستگاه انقلاب اسلامی ایران باشد که حساسیت‌های داخلی و خارجی در آن چه از سوی علاقه‌مندان و چه از سوی کج‌اندیشان بیشتر از هر جای دیگر است.

کسانی که در نقاط مختلف دنیا نگاه مثبت به این شهر دارند علاقه‌مند به پیشرفت‌های همه جانبه این شهر در تمام ابعاد به ویژه در بعد اجتماعی هستند ولی دشمنان که سال‌هاست با تهاجم فرهنگی به مقابله با انقلاب اسلامی ایران پرداخته‌اند تمرکز ویژه‌ای بر روی آسیب‌های اجتماعی و بزرگ جلوه دادن آن‌ها در شهر مقدس قم دارند.

البته شرایط و وضعیت شهر مقدس قم با توجه به وجود حرم مطهر حضرت معصومه (س) و مراجع و علما در جایگاه بسیار مناسبی قرار دارد اما این نباید موجب شود تا چشم خود را بر روی برخی از حقایق ببندیم و از پرداختن به آسیب‌هایی که در صورت گسترش وضعیت نامناسبی را برای ما رقم خواهد زد پرهیز کنیم گرچه در این زمینه نیز باید دقت شود تا سیاه‌نمایی و بزرگ‌نمایی انجام نشود.

اما هر چه قدر که احصای آسیب‌های اجتماعی از اهمیت بالایی برخوردار است برنامه علمی و عملی برای کاهش بروز و شیوع آسیب‌ها از اهمیت دوچندانی برخوردار است که لازم است کارشناسان و متخصصان با بررسی‌های لازم بر روی علل آسیب‌ها راهکاری مناسب برای پیشگیری ارائه دهند.

در همین راستا شنیدن حرف‌های مدیرکل سازمان بهزیستی استان قم به عنوان نهادی که بیشترین نقش را در راستای کاهش، کنترل و مقابله با آسیب‌های اجتماعی ایفا می‌کند گرچه تلخ و نگران کننده است اما این هشدار را هم می‌دهد که مسئولان استان چه فرهنگی و چه اداری و اجرایی باید عزم خود را جزم کرده و تا دیر نشده با تعامل و همکاری همه جانبه در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی گام بردارند.

ابراهیم حاجی‌مظفری مهم‌ترین آسیب اجتماعی که استان با آن درگیر است را اعتیاد می‌داند و تصریح می‌کند: اعتیاد مادر تمام آسیب‌ها است و در هر کجا بروز کند خانمان‌سوز است و اجتماع را ویران می‌کند.

وی در این زمینه با اشاره به مطالعات و برآوردها به آمار نگران کننده‌ای اشاره می‌کند و می‌گوید: آمار معتادین در قم تا ۴۰ هزار نفر است که اگر ما خوشبینانه به موضوع نگاه کنیم ۲۰ هزار نفر معتاد در استان داریم البته آمارهایی که بر روی آن تاکید می‌شود ۳۵ هزار نفر است.

آنگونه که حاجی‌مظفری می‌گوید اگر این ۲۰ هزار نفر معتاد در روز  تنها ۱۰ هزار تومان مواد مصرف کنند روزانه ۲۰۰ میلیون تومان و ماهانه ۶ میلیارد تومان می‌شود و در واقع با هزینه روزانه اعتیاد ۲۰ هزار نفر می‌توان ۶ هزار نفر را به طور دائم مشغول کار کرد و به آن‌ها ماهیانه یک میلیون تومان پرداخت کرد.

البته اگر آمار معتادان استان را همان ۳۵ هزار نفر در نظر بگیریم می‌توانیم از هزینه اعتیاد آن‌ها برای ۱۰ هزار و ۵۰۰ نفر به طور دائم اشتغال ایجاد کنیم.

این اعداد و ارقام نشان می‌دهد به غیر از معضلات اجتماعی که اعتیاد به همراه می‌آورد موجب بروز مشکلات اقتصادی نیز می‌شود و در واقع معتادان هزینه‌های قابل توجهی هم از بعد اجتماعی و هم بعد اقتصادی به جامعه تحمیل می‌کنند.

مدیرکل بهزیستی استان قم در بخش دیگری از سخنان خود طبق آمار کشوری، ۱۰ درصد از کل معتادان را «معتادان پرخطر» عنوان می‌کند.

بر اساس این آمار اگر ما تنها ۲۰ هزار معتاد (البته آمارها حکایت از جمعیت ۴۰ هزار نفری معتادان دارد) در استان داشته باشیم از این تعداد ۲ هزار نفر پر خطر محسوب می‌‌شوند که ممکن است دست به هر کاری بزنند.

حاجی‌مظفری در ادامه یکی از پیامد‌های اعتیاد را طلاق عنوان می‌کند و با ابراز نگرانی از اینکه از هر ۴,۵ ازدواج یکی منجر به طلاق می‌شود، تصریح می‌کند: این بدان معناست که بیش از ۲۰ درصد ازدواج‌ها منجر به طلاق می‌شود که این طلاق عوارض و ناهنجاری‌های زیادی به همراه دارد.

وی آمار سالانه ازدواج در استان را حدود ۱۲ تا ۱۳ هزار مورد اعلام می‌کند و تاکید می‌کند: اگر قرار باشد از این تعداد ۲۰ درصد به طلاق ختم شود به این معنا است که ما در استان قم سالی حداقل ۲ هزار و ۵۰۰ طلاق داریم.

مدیرکل بهزیستی استان قم از کاهش سن طلاق ابراز تاسف می‌کند و ادامه می‌دهد: میانگین سن طلاق برای خانم‌ها به ۲۸ سال رسیده که البته آمار موارد زیر ۲۸ سال نیز قابل توجه است اما در این سن جدا شدن از همسر و مواجه شدن با بی‌پناهی و بی‌سرپناهی نتایج و عوارضی زیاد در جامعه خواهد داشت.

حاجی‌مظفری در ادامه شیوع HIV یا همان بیماری ایدز را از دیگر آسیب‌های اجتماعی حاصل اعتیاد‌های پرخطر می‌داند و تاکید می‌کند: منشا ایدز در ایران سرنگ‌های آلوده است.

وی با اشاره به مراکزی که در قم محل تجمع معتادان پرخطر است، ادامه می‌دهد: سعی کردیم در این مراکز حضور پیدا کنیم و اقداماتی را به منظور پیشگیری از شیوع ایدز انجام دهیم که از آن جمله می‌توان به توزیع سرنگ، وسایل بهداشتی و پیشگیرانه و همچنین ارائه آموزش‌های بهداشتی به این معتادان اشاره کرد.

مدیرکل بهزیستی استان قم با بیان اینکه انتقال ایدز در حال سوق پیدا کردن به سمت راه جنسی است، عنوان می‌کند: در حالی که ۲ سال پیش انتقال ایدز تنها ۱۲ درصد از طریق ارتباط جنسی بود ولی امروز این رقم افزایش یافته رسیده است.

وی همچنین با تاکید بر اینکه کسی که دچار ایدز می‌شود مارک مشخصی ندارد، اظهار می‌کند:‌ فرد آلوده در جامعه زندگی می‌کند بدون اینکه مشخص باشد و با این شرایط احتمال اینکه انتقال‌ها فراگیر شود، بسیار زیاد است.

حاجی‌مظفری یکی از منابع آلوده‌کننده شهر قم را حضور متکدیان دانست و با اشاره به این آسیب اجتماعی خاطرنشان می‌کند: این افراد از شهرهای مختلف با فرهنگ‌ها و سوابق گوناگون در شهر پراکنده‌اند.

اما چاره مقابله با این آسیب‌های اجتماعی چیست و آیا تنها یک نهاد می‌تواند با عوارض ناشی از این آسیب‌ها مقابله کند‌ یا اینکه باید تمام دستگاه‌های مسئول در پیشگیری و کاهش این آسیب‌ها مشارکت داشته باشند.

مدیرکل بهزیستی استان قم در این زمینه می‌گوید: اگر ما دست به دست هم ندهیم و اقدام همه جانبه‌ای نداشته باشیم ممکن است آینده تاریکی در انتظار جامعه ما باشد و افرادی هم که قصد سالم زندگی کردن را دارند شاید از این خطر در امان نباشند.

وی تصریح می‌کند: ما از همه دستگاه‌های مرتبط انتظار داریم با انجام کارهای فرهنگی و اقدامات پیشگیرانه نسبت به این موضوع توجه تاثیرگذار داشته باشند.

حاجی‌مظفری زیباسازی شهر را اقدامی پسندیده می‌داند اما در عین حال یادآور می‌شود: آیا می‌توان شهر زیبا داشت اما در کنارش این ناهنجاری‌های اجتماعی را نیز داشت.

وی همچنین برخورد قهری با معتادان را اقدامی بی‌ثمر عنوان می‌کند و ادامه می‌دهد: تجربه گذشته نشان داده که نمی‌توان این افراد را از بین برد به همین دلیل باید این افراد را به عنوان شهروندانمان بپذیریم و برای درمان و ساماندهی آن‌ها هزینه کنیم.

مدیرکل بهزیستی استان قم خاطرنشان می‌کند: باید این افراد را بپذیریم ولی پذیرفتن این افراد هزینه دارد.

وی البته از نوع هزینه‌‌کردها در کشور انتقاد می‌کند و می‌گوید: اگر چه ما جزو کشورهایی هستیم که زیاد هزینه می‌کنیم اما چون درست هزینه نمی‌کنیم معمولاً هزینه‌هایمان بالاتر می‌رود و نتیجه‌هایمان کمتر می‌شود.

حاجی‌مظفری با بیان اینکه باید به اینگونه افراد کمک کنیم تا از آلودگی‌های شهر کاسته شود، اظهار می‌کند: اگر این کار را نکنیم یقین بدانید این موضوعی نیست که خوش خیال باشیم و فکر کنیم با مسئولیت تک دستگاهی این کار انجام شود.

وی با بیان اینکه بیایید نگاهمان را تغییر دهیم، تصریح می‌کند: این تغییر نگاه می‌تواند به مبنایی برای تمام شهرهای کشور تبدیل شود زیرا همه شهرها درگیر این موضوع هستند.

مدیرکل بهزیستی استان قم ریشه بسیاری از آسیب‌های اجتماعی را مباحث اقتصادی می‌داند و بر لزوم تخصیص ردیف و اعتبار برای ساماندهی آسیب‌های اجتماعی تاکید می‌کند.

وی توجه به فرهنگسراها، پیشگیری و مداخله به موقع در بحث طلاق، تشکیل واحد‌هایی برای اشتغال زنانی که از همسرانشان جدا می‌شوند، تدوین برنامه جامع و تاثیرگذار در خصوص متکدیان، برپایی اردوگاه برای جمع‌آوری متکدیان، احداث بوستان سالمندان و  جذب خیرین برای راه‌اندازی مراکز نگه‌داری و توانبخشی معلولین و سالمندان را از جمله اقدامات ذکر می‌کند که می‌توان با کمک دستگاه‌های ذیربط آن‌ها را انجام داد تا شاهد کاهش آسیب‌های اجتماعی باشیم.

گفتنی است، پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی که امروز با آن درگیر هستیم کار یک نهاد و ۲ نهاد و یا اقدام صرفاً قهری نیست که اگر بود تاکنون باید از روند پیشرفت این پدیده‌های شوم جلوگیری می‌شد بنابراین ابتدا باید یک برنامه‌ریزی دقیق و یک آسیب‌شناسی جدی در این زمینه انجام شده و وظیفه تمام دستگاه‌ها مشخص شود و پس از آن اقدامات منسجم و عملیاتی در زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی صورت گیرد تا شاید بتوانیم کمی از رشد قارچ‌گونه این آسیب‌ها جلوگیری کنیم اما در اینجا این سئوال مطرح می‌شود آیا این مهم جزو دغدغه‌ها و خواست مسئولان است یا خیر؟

می‌گویند یک لکه سیاه بر پاچه سفید بیشتر خودنمایی می‌کند، بروز حتی یکی از این آسیب‌هایی که ذکر شد به هیچ وجه در شان شهر قم نیست و باید مسئولان چاره‌اندیشی جدی و اقدامی عملی برای حل این آسیب‌ها داشته باشند.