چکیده

مفهوم «کریم» یکی از مهم‌ترین مفاهیم مورد توجه در فرهنگ عربی، به‌ویژه در دو دوره پیش و پس از ظهور اسلام بوده‌است. تکرار این واژه در قرآن نیز نشان‌دهنده اهمیت آن است. مفهوم واژه «کریم» در عصر جاهلی و پس از نزول قرآن مجید دچار تحول عظیمی شده‌است. در نوشتار حاضر، تحول معنای «کریم» در قرآن، نسبت به دوره پیش از نزول بررسی گردیده‌است. با تحلیل فرهنگ جاهلیت و کاربردهای واژه «کریم» در دوره جاهلی، مشخص شد که این واژه در دوره پیش از نزول، به معنای شرافت خانوادگی، بزرگی حسب و نسب، بخشندگی و گشاده‌دستی مفرط و… بوده است. تبیین این مفهوم اخلاقی در آیات نیز نشان می‌دهد که خداوند با همسو کردن کرامت انسانی با تقوا در قرآن، معنای این واژه را والایش کرده، از سطحی به سطح بالاتر ارتقا داده‌است.

کلیدواژه‌ها: کریم؛ تحول معنا در قرآن؛ مفاهیم اخلاقی قرآن؛ دوره جاهلی؛ رابطه کرم با تقوا

نویسندگان:

سید محمود طیب حسینی: دانشیار علوم قرآن و حدیث پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم، قم، ایران

 خدیجه بنائی: کارشناس ارشد تفسیر قرآن کریم دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران  

فصلنامه سراج منیر – دوره ۷، شماره ۲۵، زمستان ۱۳۹۵.

برای مشاهده  کامل مقاله روی فایل مقابل کلیک کنید.