به گزارش پایگاه خبری قمنا، همزمان با هفته کتاب، کتابخوانی و کتابدار، محمد غفاری، مدیرکل کتابخانههای عمومی استان قم، در گفتوگوی اختصاصی با قمنا، با تشریح آخرین وضعیت زیرساختهای کتابخانهای استان، کمبود کتابخانههای عمومی، ضرورت توسعه خدمات در مناطق پرجمعیت، نوسازی فضاهای کتابخانهای و تقویت منابع مطالعاتی را از مهمترین مسائل این حوزه دانست.
قم با کمبود زیرساختهای کتابخانهای مواجه است
غفاری با اشاره به فعالیت ۳۵ نقطه دسترسی به کتابخانه در استان قم اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۲۷ کتابخانه نهادی و ۸ کتابخانه مشارکتی در استان فعالیت میکنند، اما این تعداد متناسب با جمعیت و گستردگی شهر قم نیست و محدودیتهایی در دسترسی شهروندان به کتابخانههای عمومی ایجاد کرده است.
وی افزود: اگرچه قم از ظرفیت کتابخانههای تخصصی دانشگاهی و حوزوی برخوردار است، اما کمبود کتابخانههای عمومی در سطح شهر همچنان یکی از مسائل جدی حوزه فرهنگ و کتابخوانی به شمار میرود.
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان قم با اشاره به ظرفیت فرهنگی و علاقه مردم این استان به مطالعه تصریح کرد: با وجود محدودیت تعداد کتابخانهها، میزان امانت کتاب و مشارکت در برنامههای فرهنگی متناسب با تعداد کتابخانهها و اعضا، وضعیت قابل قبولی دارد که نشاندهنده ظرفیت بالای فرهنگی و مطالعاتی مردم قم است.
پردیسان در انتظار احداث کتابخانه عمومی
غفاری یکی از مهمترین اولویتهای توسعه کتابخانههای عمومی استان را ایجاد زیرساخت در مناطق تازهتأسیس، بهویژه شهر پردیسان عنوان کرد و گفت: پردیسان با جمعیت قابل توجه و تراکم بالای سکونت، از جمله مناطقی است که بهشدت به کتابخانه عمومی نیاز دارد.
وی ادامه داد: جامعه دانشآموزی، دانشگاهی و حوزوی پردیسان جمعیت قابل ملاحظهای را تشکیل میدهند و فقدان کتابخانه عمومی در این منطقه یک خلأ جدی فرهنگی است.
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان قم با بیان اینکه تلاشهایی برای تخصیص زمین در این منطقه انجام شده است، خاطرنشان کرد: امیدواریم با همافزایی دستگاههای مختلف استان، زمینه احداث کتابخانهای در شأن مردم فرهیخته پردیسان فراهم شود و بتوانیم این کمبود زیرساختی را جبران کنیم.
کتابخانه سیار؛ راهکاری برای افزایش دسترسی مردم به کتاب
غفاری همچنین از اختصاص یک دستگاه کامیون کتابخانه سیار به استان قم خبر داد و گفت: استان قم پیش از این فاقد کتابخانه سیار بود، اما با اختصاص این ظرفیت، امکان ارائه خدمات کتابخانهای به مناطق مختلف، بهویژه شهرستان جعفرآباد، فراهم شده است.
وی افزود: این کتابخانه سیار بهصورت هفتگی به ۵ تا ۸ نقطه خدمت مراجعه میکند و علاوه بر امانت و بازگشت کتاب، برنامههای فرهنگی و کتابخوانی ویژه کودکان و اعضای کتابخانه را نیز اجرا میکند.
وی با تأکید بر ضرورت توسعه این خدمات اظهار کرد: کتابخانه سیار میتواند بخشی از کمبود دسترسی به کتابخانههای عمومی را جبران کند و امیدواریم اختصاص این دستگاه، آغاز مسیر توسعه کتابخانههای سیار در استان باشد.
۳۰ هزار جلد کتاب به منابع کتابخانههای قم اضافه شد
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان قم در ادامه با اشاره به ضرورت نوسازی تجهیزات، ساختمانها و منابع مطالعاتی کتابخانهها گفت: افزایش هزینههای خرید تجهیزات و ارائه خدمات، تأمین و بهروزرسانی امکانات کتابخانهها را با دشواریهایی مواجه کرده است و برای حفظ وضعیت موجود و حرکت به سمت توسعه، نیازمند حمایت و همت مضاعف هستیم.
غفاری افزود: طی یک سال گذشته حدود ۳۰ هزار جلد کتاب به منابع کتابخانههای استان اضافه شده است که بخشی از این منابع از طریق اهدای کتاب توسط مردم تأمین شده است.
وی با دعوت از مردم فرهنگدوست قم برای مشارکت در پویشهای اهدای کتاب تصریح کرد: بسیاری از شهروندان دارای کتابخانههای شخصی و منابع مطالعاتی ارزشمندی هستند و میتوانند با اهدای کتاب، زمینه گسترش فرهنگ دانایی و دسترسی بیشتر مردم به منابع مطالعاتی را فراهم کنند.
ضرورت بازسازی و بهروزرسانی کتابخانههای قدیمی قم
غفاری یکی دیگر از چالشهای کتابخانههای عمومی استان را فرسودگی برخی فضاهای قدیمی و ضرورت بازطراحی محیطهای کتابخانهای دانست و گفت: بخشی از کتابخانههایی که سالها پیش تأسیس شدهاند، در طول این مدت بهصورت متناسب بازسازی و بهروزرسانی نشدهاند.
وی خاطرنشان کرد: تلاش میکنیم با جذب منابع ملی و استانی، روند بازطراحی و نوسازی کتابخانهها را آغاز کنیم تا علاوه بر ایجاد خدمات جدید، فضاهایی شادابتر و متناسب با نیاز اقشار مختلف جامعه، بهویژه کودکان و نوجوانان، در اختیار شهروندان قرار گیرد.
کتابداران؛ سرمایه اصلی کتابخانههای عمومی
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان قم با اشاره به جایگاه کتابداران اظهار کرد: کتابداران مهمترین سرمایه نهاد کتابخانههای عمومی هستند و همکاران ما در استان قم از تخصص، تجربه و توان حرفهای بالایی برخوردارند.
غفاری با اشاره به دشواریهای حرفه کتابداری افزود: کتابداری برخلاف تصور عمومی، شغلی چندبعدی و پیچیده است که هم فعالیتهای جسمی و اجرایی و هم توانمندیهای فکری و ارتباطی را میطلبد.
وی با اشاره به مشکلات معیشتی کتابداران گفت: همکاران ما با وجود محدودیتهای حقوقی و معیشتی، با انگیزه و تعهد در حال ارائه خدمات هستند. البته تلاشهایی از سوی دبیرکل و مدیران نهاد برای ارتقای حقوق و بهبود جبران خدمات انجام شده که امیدواریم این روند استمرار داشته باشد.
غفاری ادامه داد: در کنار مسائل معیشتی، موضوع توانمندسازی، آموزش و روزآمدسازی دانش و مهارتهای کتابداران نیز اهمیت زیادی دارد. بسیاری از همکاران ما دغدغه ارتقای توان حرفهای و تأمین منابع مطالعاتی مناسب برای اعضای کتابخانهها را دارند.
۱۵۰ نوجوان در طرح سفیران کتاب فعالیت میکنند
وی در بخش دیگری از این گفتوگو با تأکید بر ضرورت ارتباط مؤثر با نسل جوان و نوجوان گفت: یکی از اولویتهای کتابخانههای عمومی استان، طراحی برنامههای متناسب با نیازها و علایق کودکان و نوجوانان است؛ بهویژه نوجوانان که با نیازها و ذائقههای متنوع فرهنگی مواجه هستند.
غفاری با اشاره به اجرای طرح سفیران کتاب اظهار کرد: در حال حاضر نزدیک به ۱۵۰ نوجوان کتابخوان و کتابشناس در قالب این طرح با کتابخانههای عمومی استان همکاری میکنند و پس از شرکت در دورههای آموزشی، بهعنوان مروجان کتاب و کتابخوانی فعالیت دارند.
رادیو قلمرو؛ صدای شبانهروزی کتابخانههای قم
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان قم همچنین از راهاندازی رادیوی اینترنتی شبانهروزی «رادیو قلمرو» بهعنوان یکی از اقدامات این مجموعه در حوزه رسانههای نوین خبر داد و گفت: این رادیو بهعنوان صدای کتابخانههای عمومی استان، برنامههای مرتبط با کتاب، ادبیات و ترویج فرهنگ مطالعه را بهصورت شبانهروزی پخش میکند.
وی افزود: محتوای این رسانه با مشارکت کتابداران، اعضای کتابخانهها و اهالی کتاب و ادبیات استان تولید میشود و امیدواریم رادیو قلمرو بتواند نقش مؤثری در ترویج کتابخوانی و معرفی ظرفیتهای ادبی و فرهنگی قم ایفا کند.
غفاری در پایان با تبریک هفته کتاب، کتابخوانی و کتابدار، از تلاشهای کتابداران و فعالان حوزه کتاب قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد با همکاری دستگاههای اجرایی، خیران و مردم فرهنگدوست استان، زمینه توسعه زیرساختهای کتابخانهای و افزایش دسترسی شهروندان به خدمات فرهنگی بیش از گذشته فراهم شود.